Beste braadpan kiezen: gietijzer, rvs, inductie en maat

Waar gebruik je een braadpan voor?

Een braadpan is een brede, vrij hoge pan met twee handgrepen en een deksel. Je gebruikt hem voor gerechten die langzaam gaar worden: stoofvlees, stoofpot, soep, chili, draadjesvlees. Het Voedingscentrum beschrijft stoven als eten langzaam gaar maken in een vloeistof, bijvoorbeeld water of bouillon, in een stoof- of braadpan met een dikke bodem en deksel. Je kunt volgens het Voedingscentrum ook een tajine gebruiken.

Dat maakt de braadpan een winterpan. Met de feestdagen in zicht is hij handig voor een stoofgerecht dat je een dag van tevoren maakt, zodat je op de dag zelf minder tijd in de keuken staat. Plan je het hele diner, lees dan ook kerstdiner zonder stress. Wil je een stoofgerecht liever de hele dag laten staan zonder erbij te zijn? Dan past een slowcooker beter. Een braadpan kun je op het vuur gebruiken en soms in de oven.

Tip: heb je al een grote kookpan of hapjespan met deksel? Dan kun je daar ook in stoven. Een braadpan met dikke bodem is vooral prettig omdat hij gelijkmatig warm wordt en weinig aanbrandt (eigen advies, geen testuitslag).

Gietijzer, geëmailleerd of rvs?

Gietijzer. Gietijzer is zwaar, houdt warmte goed vast en kan tegen hoge temperaturen. Het opwarmen duurt langer dan bij rvs of aluminium, maar eenmaal heet blijft de pan lang warm. Dat past bij stoven. Een blanke gietijzeren pan vraagt wel onderhoud, zie gietijzeren pan onderhouden.

Geëmailleerd gietijzer. Dit is de kleurrijke pan die veel mensen voor zich zien bij een braadpan. Je hoeft hem niet in te oliën en hij mag met afwasmiddel gewassen worden. Laat hem niet vallen en schrik hem niet af met koud water als hij heet is.

Rvs. Een rvs-pan is lichter en vaak goedkoper. Hij heeft geen anti-aanbaklaag en dus geen vraag over pfas. Voor soep, stoofpot en pasta werkt hij prima, zeker als je vooral wilt dat de pan niet te zwaar is om te hanteren.

Let op: gietijzer en vooral gevulde pannen zijn zwaar. Til een pan met een volle inhoud altijd met twee handen en met ovenwanten, en zet hem nooit op een rand van het aanrecht.

Past de pan op jouw kookplaat?

De Consumentenbond legt uit dat je voor inductie een pan nodig hebt met een bodem die magnetiseerbaar is, de hitte goed geleidt en vlak is als hij heet is. Zo check je het:

• Symbool. Zoek het inductiesymbool (een spiraal) op de pan of verpakking.
• Magneettest. Blijft een magneet aan de bodem plakken, dan is de pan magnetiseerbaar.
• Vlakke bodem. Leg een rechte lat op de omgekeerde bodem. Een pan met een naar buiten bolle bodem raadt de Consumentenbond af, een holle bodem kan geschikt zijn.
• Maat van de kookzone. De pan moet ongeveer even groot zijn als de kookzone. De Consumentenbond noemt meer dan 2 centimeter verschil als reden voor problemen: bij een te kleine pan herkent de kookzone hem mogelijk niet, bij een te grote pan wordt vooral het midden warm en is aanbranden waarschijnlijker.
• Krasproef. Zet de pan op een krant en schuif hem. Scheurt het papier, dan kan de pan krassen maken op een inductieplaat.

Gebruik je een gewone pan op inductie, dan helpt een bodem die uit meerdere lagen is opgebouwd. De Consumentenbond schrijft dat een zogenoemde sandwichbodem het slimst gebruikmaakt van de inductietechniek. Kijk ook bij beste pannenset als je meer pannen tegelijk wilt vervangen. Kook je vooral soep voor veel mensen, dan is een hogere soeppan praktischer.

Welke maat past bij jou?

Inhoud en doorsnede staan in de omschrijving. Als eigen richtlijn, geen norm:

Een grote pan is niet altijd beter. Op een kleine kookzone past hij niet goed en een halflege pan stoomt het vocht minder goed rond. Heb je een kleine inductieplaat, kijk dan eerst naar de maat van de kookzone, zie hierboven.

Voorbeelden om uit te kiezen

We hebben deze pannen niet zelf getest en geven daarom geen scores. De gegevens komen uit de productomschrijving.

• De BK Bourgogne braadpan van gietijzer, 28 cm en 6,7 liter is volgens de titel een gietijzeren braadpan voor inductie die ovenbestendig is. Een grote pan voor een groter gezelschap.
• De Tefal Trattoria braadpan van gietijzer, 24 cm is volgens de titel geschikt voor inductie. Een middelgrote maat voor een gezin.
• De Le Creuset Signature braadpan, 4,2 liter en 24 cm is een merkpan in dezelfde maat als de Tefal, met een kersenrode kleur.
• De BK Profiline soeppan van rvs, 24 cm en 6 liter is volgens de titel een rvs-pan die als pfas-vrij wordt omschreven. Het is een soeppan en geen braadpan van gietijzer, maar hij is lichter en past bij wie vooral soep en stoofpot maakt.

Controleer bij elke pan in de omschrijving of hij geschikt is voor jouw kookplaat en of hij de oven in mag. Een pan met kunststof handgrepen kan minder hitte aan dan een pan van metaal.

Zo stoof je goed

Met het Voedingscentrum als bron:

1. Verhit olie of margarine in de pan. Het Voedingscentrum noemt één eetlepel olie of vloeibare margarine per persoon.
2. Bak de ingrediënten aan. Sommige ingrediënten hoef je niet eerst te bakken, veel groenten en peulvruchten kun je rauw toevoegen.
3. Voeg voorzichtig water of bouillon toe. Hoeveel vocht je nodig hebt, hangt van het recept af.
4. Deksel erop en zet het vuur laag. Breng de inhoud net niet aan de kook en laat hem langzaam gaar worden.
5. Controleer na de bereidingstijd. Is het nog niet zacht, laat het dan iets langer stoven.

Extra tips van het Voedingscentrum:

• Haal vlees 20 minuten van tevoren uit de koelkast om het op temperatuur te laten komen.
• Een scheut zure vloeistof, zoals azijn of tomatenpuree, maakt vlees extra mals.
• Het vocht dat na het stoven overblijft kun je gebruiken voor een jus of saus.
• Kies voor bouillon liever een blokje met minder zout of maak zelf bouillon.

Wil je in de oven stoven? Het Voedingscentrum schrijft dat je dan een ovenbestendige pan gebruikt en de temperatuur niet boven de 80 °C laat komen. Meet je het vlees, dan helpt een vleesthermometer.

Waar let je op bij het kopen?

• Materiaal. Gietijzer voor warmte vasthouden, geëmailleerd voor makkelijk onderhoud, rvs voor een lichte pan.
• Bodem. Dik en vlak, en bij inductie magnetiseerbaar.
• Maat. Kies op doorsnede en inhoud, niet alleen op wat je het vaakst kookt.
• Deksel. Hij moet goed sluiten. Een deksel dat los zit, verliest vocht.
• Oven. Kijk of de pan en de handgrepen ovenbestendig zijn en tot welke temperatuur.
• Gewicht. Een gietijzeren pan wordt zwaar als hij vol is. Bedenk of jij hem kunt tillen.
• Pfas. Een pan zonder anti-aanbaklaag, zoals rvs of gietijzer, heeft deze vraag niet. Staat er een anti-aanbaklaag in de omschrijving, controleer dan of die pfas-vrij is.

Een zware schaal uit de oven pak je niet zonder goede want. Lees daarom ook beste ovenhandschoenen.

Veelgemaakte fouten

• Te grote pan op een kleine kookzone. Alleen het midden wordt warm.
• Niet nakijken of de pan op inductie werkt. Doe de magneettest voor je koopt of een pan weggooit.
• Vocht vergeten. Stoven kan niet zonder vloeistof, voeg water of bouillon toe.
• Te hard koken. Zet het vuur laag, het Voedingscentrum noemt net niet aan de kook.
• Een hete gietijzeren pan afschrikken met koud water. Dat kan de pan beschadigen.

Wil je een stoofpot in veel minder tijd? Een snelkookpan kookt onder druk. Zie onze gids voor wat dat scheelt en waar je op let.

Wil je een zware gietijzeren pan voor stoofpot én brood uit de oven? Lees dan onze gids over de beste dutch oven.

Conclusie

Kies een braadpan met een dikke, vlakke bodem, een goed sluitend deksel en een maat die bij je gezelschap past. Gietijzer past bij wie warmte wil vasthouden en een zware pan niet erg vindt, geëmailleerd gietijzer past bij wie weinig onderhoud wil, rvs bij wie het licht wil houden. Op inductie check je de bodem en de maat van de kookzone. Zoek je een hele set, lees dan beste pannenset, en wil je een pan om in te bakken, lees dan beste koekenpan. Voor lasagne en ovenschotels is een ovenschaal vaak handiger dan een braadpan.

Bronnen

• Voedingscentrum: Hoe stoof ik?
• Consumentenbond: Inductiepannen: welke zijn geschikt?