Beste ovenhandschoenen kiezen: siliconen, katoen of een set

Waarom ovenhandschoenen ertoe doen

Een hete bakplaat of ovenschaal is zo gepakt, en dan sta je met een brandwond. De Nationale Bond EHBO noemt het vastpakken van hete pannen of ovenschalen zonder ovenwant als een van de veelvoorkomende oorzaken van warmteletsel in de keuken. Andere oorzaken zijn het aanraken van de hete ovenwand of bakplaat, spattend vet of saus bij het openen van de ovendeur en stoom bij het afgieten of openen van de oven.

De Nederlandse Brandwonden Stichting wijst erop dat de ovendeur en de glazen plaat van de kookplaat tijdens het koken erg heet kunnen worden en daarna nog warmte vasthouden. Je ovenhandschoen is dus niet alleen voor de schaal zelf, maar ook voor een deur, een rooster en de rand van het bakblik.

Een goede handschoen of want maakt het verschil tussen rustig koken en haast. En haast, schrijft de Nationale Bond EHBO, is vaak de reden dat het misgaat: even de telefoon opnemen of de ovenstand aanpassen is genoeg om je hand te branden.

Let op: zit er toch een brandwond in je hand? Koel de wond direct minimaal 10 minuten met lauw, zacht stromend water, zeggen zowel de Nationale Bond EHBO als de Brandwonden Stichting. Thuisarts noemt water tussen 15 en 30 graden goed. Gebruik geen ijs, koude kompressen of boter. Bij een grote of diepe brandwond bel je 112 of de huisarts.

Welke soorten zijn er?

Je ziet in de winkel grofweg drie soorten. De beschrijvingen hieronder zijn onze eigen uitleg van wat de fabrikanten zelf schrijven. We hebben geen enkele handschoen zelf getest en we vonden geen recente onafhankelijke test.

• Siliconen ovenwanten of ovenhandschoenen. Een gladde laag siliconen, vaak met een geribbeld oppervlak voor grip. Fabrikanten noemen ze hittebestendig tot een bepaalde temperatuur, vaak tussen 230 en 350 graden. Ze zijn makkelijk af te vegen of af te spoelen. Omdat ze glad zijn, kijk je naar de grip en naar de dikte aan de binnenkant.
• Katoenen of textielwanten. Zacht van binnen en vaak met een leuk patroon. Je moet er wel op letten dat ze niet vochtig of vet zijn voor je ze in de oven gebruikt, want textiel neemt vocht en vet op. Dat is onze eigen opmerking en geen testresultaat.
• Sets met pannenlappen. Een want met een of twee losse pannenlappen. Handig als je een hete schaal op tafel wilt zetten of een deksel wilt pakken, maar een pannenlap bedekt je hand en pols minder goed dan een want.

Waar let je op bij het kiezen?

• Past hij goed? Een want die te los zit, kan van je hand schuiven en een te strakke want knelt. Kijk of het product in een of twee maten komt en of de onderarm bedekt is.
• Hoe lang is hij? Ga je vaak in een diepe oven of grijp je in een heet rooster, dan is een langere want een slimme keuze. Je pols en onderarm raken dan minder snel de hete rand.
• Welke temperatuur noemt de fabrikant? Vergelijk wat bij het product staat, maar weet dat dit een opgave van de verkoper is. Wij hebben die waarden niet gecontroleerd.
• Wat staat er over EN 407? Meerdere producten noemen een gecertificeerde norm in de titel. Wij kunnen niet controleren of dat klopt, dus lees het als een claim van de verkoper en kijk of er een label of documentatie bij het product zit.
• Grip. Een gladde want moet je goed vast kunnen houden. Een schaal die uit je hand glijdt is net zo gevaarlijk als een hete schaal zonder want.
• Schoonmaken. Siliconen kun je volgens de fabrikanten meestal afspoelen, textiel gaat in de was. Lees altijd het label van jouw product.
• Twee stuks of een? Veel sets bevatten twee wanten. Dat is prettig: dan heb je er een voor elke hand.

Veilig werken met de oven

Een handschoen helpt alleen als je ook slim werkt. De Nationale Bond EHBO geeft een paar tips die direct met de oven te maken hebben:

• Gebruik ovenwanten of hittebestendige handschoenen.
• Plaats ovenschalen stabiel en werk niet boven kinderen.
• Houd pannenstelen naar binnen gericht.
• Gebruik keukenverlichting, zeker bij donkere ovens.
• Laat ovendeuren nooit openstaan tijdens gebruik.

De Brandwonden Stichting voegt toe dat je kinderen het best uit de keuken houdt tijdens het koken en dat je zowel tijdens als na het koken bij de oven en de kookplaat uit hun buurt blijft. Een hete ovendeur houdt nog even warmte vast.

Wil je de oven zelf beter leren kennen? Lees dan beste vrijstaande oven of beste stoomoven. Heb je vooral een kerstdiner op de planning, dan helpt kerstdiner zonder stress om het in de oven gelijkmatig te verdelen. Een zware ovenschaal of braadpan vraagt extra om een stevige want: kijk bij beste ovenschaal en beste braadpan. Een hete bakplaat pak je ook alleen met een want.

Veelgemaakte fouten

• Een natte of vettige want gebruiken. Textiel neemt vocht en vet op. Gebruik een droge want.
• Alleen een pannenlap gebruiken voor een zware schaal. Een lap bedekt je pols niet en kan wegschuiven.
• Je want niet controleren. Zie je gaten, schroeiplekken of losse naden, vervang hem dan.
• De deur of het rooster vergeten. De ovendeur wordt ook heet. Pak je rooster of deur, doe dan ook je want aan.
• Haast. Neem even de tijd om de schaal stabiel neer te zetten voor je loslaat.

Conclusie

Een goede ovenhandschoen zit goed, bedekt je hand en een stuk van je onderarm en heeft grip. Siliconen is handig als je makkelijk wilt schoonmaken, katoen is zacht maar gevoeliger voor vocht en vet, en een set met pannenlappen is een aanvulling in plaats van een vervanging. Vertrouw niet blind op de temperatuur of norm in een titel: dat zijn opgaven van de verkoper. Werk altijd met droge wanten, een stabiele schaal en genoeg rust, en koel een brandwond direct tien minuten met lauw water.

Bronnen

• Nationale Bond EHBO: Brandwond door de oven? Zo geef je direct eerste hulp
• Nederlandse Brandwonden Stichting: Veilig in de keuken
• Nederlandse Brandwonden Stichting: Eerste hulp bij brandwonden
• Thuisarts: Ik heb me verbrand. Wat moet ik doen?