Beste pannenset: rvs of keramisch, inductie, PFAS-vrij

Wanneer koop je een pannenset?

Een set is handig als je net een eigen keuken inricht, overstapt op inductie en je oude pannen niet meer werken, of als je pannen versleten zijn. Alles uit één set heeft een bij elkaar passende bodem, deksels die op meerdere pannen passen en meestal een stapelbare opzet.

De valkuil is het aantal delen. Een set van 12 of 20 delen klinkt als een koopje, maar tel mee wat je echt gebruikt. Deksels en een koekenpan tellen vaak ook als losse "delen". Veel huishoudens koken dagelijks met drie of vier pannen: een kleine steelpan voor saus of ei, een middelgrote kookpan voor groente en aardappels, een grote pan voor pasta of soep en een koekenpan voor vlees en vis. Alles daarboven is bonus.

Zoek je alleen een koekenpan? Lees dan onze gids over de beste koekenpan. Over messen vind je meer in beste keukenmes.

Is de pannenset geschikt voor jouw kookplaat?

Dit is de eerste vraag, vooral bij inductie. De Consumentenbond legt uit dat een inductiekookplaat alleen werkt met een pan die een bodem heeft die magnetiseerbaar is, de hitte goed geleidt en volkomen vlak is als hij heet is. Je herkent een geschikte pan aan een spiraalsymbool op de pan of verpakking. Een dikke bodem die uit meerdere lagen is opgebouwd (een sandwichbodem) maakt volgens de Consumentenbond het slimst gebruik van de inductietechniek.

Je kunt het ook zelf testen:

• Magneettest. Blijft een magneet plakken op de bodem, dan is de pan magnetiseerbaar en geschikt voor inductie.
• Vlakke-bodemtest. Leg de pan ondersteboven en leg een lineaal of waterpas op de bodem. Een bolle bodem kun je beter niet gebruiken, want dan is er minder contact met de kookplaat en gaat energie verloren. Een holle bodem kan wel geschikt zijn.
• Maat van de kookzone. Is een pan meer dan 2 centimeter groter of kleiner dan de kookzone? Dan herkent de plaat de pan soms niet, of verwarmt hij maar een deel van de bodem. Bij een te grote pan zit de hitte vooral in het midden en brandt het sneller aan.

Tip: staat er geen symbool op je pan, dan zegt de magneettest genoeg om te beginnen. Controleer daarna ook of de bodem vlak is.

Rvs, keramisch of anti-aanbak: welk materiaal past bij jou?

Roestvrij staal (rvs). Een rvs-set heeft geen anti-aanbaklaag. Daardoor speelt de pfas-vraag niet en kun je er flink in roeren en schrapen. Een laag aanbrand komt er met afweken en schuren meestal af. Voor het koken van aardappels, groente, pasta, soep en saus is rvs een logische keuze.

Keramisch. Een keramische laag bevat geen pfas. Dat past als je een anti-aanbakpan wilt zonder pfas. De Consumentenbond testte pfas-vrije koekenpannen met een keramische laag. In het begin deden ze het allemaal goed, maar aan het einde van de test waren er grote verschillen en trad bij alle pannen een blijvende vervorming van de bodem op. Dat is een reden om zorgvuldig te zijn met de laag: bak niet te heet, gebruik geen scherpe voorwerpen en stapel geen andere pan op de bodem.

Anti-aanbak met pfas. Volgens de Rijksoverheid zijn pannen met pfas veilig bij normaal gebruik volgens de gebruiksaanwijzing. Laat je zo'n pan te heet worden, dan kunnen heel kleine hoeveelheden pfas vrijkomen. Is de laag beschadigd, dan kun je de pan beter niet meer gebruiken. Het RIVM zegt dat pfas in pannen met anti-aanbaklaag in heel kleine hoeveelheden kan vrijkomen. Wil je dat vermijden, kies dan een rvs- of keramische set.

Let op: "pfas-vrij" zegt iets over de stoffen in de laag, niet over de kwaliteit. Kijk ook naar de bodem, het gewicht en de afwerking van de deksel en de handgrepen.

Welke maten heb je nodig?

De maat die je kookzone aankan, bepaalt wat je kunt gebruiken. Meet de kookzones van je eigen plaat voor je een set kiest, zeker bij kleine kookzones.

Waar let je verder op?

• Handgrepen. Handgrepen die warm worden of los gaan zitten vervelen snel. Kijk of ze aan de pan zijn vastgezet en of ze in de oven mogen als je daar pannen in wilt zetten.
• Deksels. Een glazen deksel laat je meekijken zonder dat de warmte ontsnapt. Past een deksel op meer dan een pan, dan heb je minder delen nodig.
• Afgietrand. Een schenkrand of afgietdeksel scheelt een zeef bij het afgieten van pasta of aardappelwater.
• Vaatwasser. Rvs mag meestal in de vaatwasser. Bij keramische en anti-aanbakpannen is handwas vaak beter voor de laag. Lees de gebruiksaanwijzing van jouw set.
• Opbergen. Een stapelbare set neemt weinig ruimte in. De Consumentenbond adviseert bij keramische pannen om geen andere pan op de bodem te stapelen, dus leg er een doek of keukenpapier tussen.
• Gietijzer erbij? Voor een enkele zware pan voor stoven en hoge hitte past gietijzer. Lees gietijzeren pan onderhouden voor de zorg. Zoek je zo'n pan om in te stoven, lees dan beste braadpan. Wil je vooral roerbakken, kijk dan bij beste wokpan.

Voorbeelden per type

We hebben deze sets niet getest en geven daarom geen scores. De informatie komt uit de productbeschrijving.

• De Tefal Duetto+ kookpannenset 4-delig is een rvs-set met inductie, de maten 16, 20 en 24 cm en een afgietdeksel met schenkrand. Een compacte set voor een klein huishouden.
• De BK Profiline 7-delige pannenset is een rvs-set die als pfas-vrij wordt omschreven. Een ruimere set voor een gezin.
• De CeraFusion keramische pannenset 6-delig heeft twee koekenpannen (24 en 28 cm) en twee kookpotten (20 en 24 cm), met een keramische laag zonder pfas voor inductie.
• De Demeyere Bistro 3 rvs kookpannenset 5-delig is een rvs-set met een hoge soeppan van 6 liter en meerdere kleinere kookpannen met deksel. Voor wie vaak soep en grote porties kookt. Heb je alleen een grote pan nodig, lees dan beste soeppan.

Welke set past bij jou?

Bak je vooral pannenkoeken? Een pan met lage rand keert makkelijker, zie beste pannenkoekenpan.

Veelgemaakte fouten

• Alleen op het aantal delen kopen. Tel de pannen, niet de deksels.
• De kookzone niet meten. Een pan die er meer dan 2 centimeter naast zit, werkt slecht op inductie.
• Een keramische pan te heet laten worden. Dat slijt de laag sneller. Bak op middelhoog vuur.
• Een beschadigde anti-aanbakpan blijven gebruiken. Volgens de Rijksoverheid is zo'n pan niet meer bruikbaar.
• Oude pannen te snel weggooien. Controleer eerst met de magneet- en de vlakke-bodemtest of ze nog op inductie werken.

Kort samengevat

Kies een set op je kookplaat, de maten die je echt gebruikt en je onderhoudsstijl. Voor inductie telt een magnetische, vlakke bodem en een pan die ongeveer even groot is als de kookzone. Rvs heeft geen coating en dus geen pfas-vraag, keramisch is pfas-vrij maar vraagt zorg. Daarna hoef je alleen nog te kijken naar deksels, handgrepen en afgieten. Zoek je daarbij een nieuwe koekenpan, lees dan beste koekenpan. Kook je voor een groot gezelschap tijdens de feestdagen, dan helpt kerstdiner zonder stress.

Bronnen

• Consumentenbond: Inductiepannen: welke zijn geschikt?
• Consumentenbond: Beste pfas-vrije koekenpannen, test
• Rijksoverheid: Moet ik mijn anti-aanbakpan met PFAS weggooien?
• RIVM: PFAS in consumentenproducten