Gourmetten: wat heb je nodig en hoe doe je het veilig?

Welk apparaat past bij jou?

Er zijn grofweg drie soorten. De keuze hangt af van hoeveel mensen er aan tafel zitten en wat je het liefst bakt. Zoek je alleen een open bakplaat voor op tafel, lees dan beste tafelgrill.

Let bij het kiezen op deze punten:

• Aantal personen. Kijk hoeveel pannetjes er bij zitten en of je er extra bij kunt kopen. Een stel voor 8 personen is te groot voor een tafel voor 4.
• Ruimte op tafel. Het apparaat heeft stopcontact en afstand tot de rand nodig. Meet je tafel op.
• Aanbaklaag. Een goede antiaanbaklaag scheelt schoonmaken. Let op de gebruiksaanwijzing voor welk bestek je mag gebruiken.
• Schoonmaken. Is de plaat of de steen afneembaar, en mogen de pannetjes in de vaatwasser? Dat maakt het na afloop veel prettiger.
• Vermogen. Een hoger vermogen zorgt dat de plaat sneller op temperatuur is en blijft. Controleer of je groepenkast en stopcontact het aankunnen als er meer apparaten tegelijk aan staan.

Let op: apparaten voor aan tafel worden heet. Zet ze buiten bereik van jonge kinderen en houd het snoer uit de looproute.

Wat heb je nodig voor gourmet?

• Een gourmetstel, steengrill of grillplaat, met een pannetje per gast
• Spatels, het liefst van hout of kunststof, zodat de pannetjes niet krassen
• Vlees, vis en vervangers, in kleine stukjes of dunne plakjes
• Groente en champignons, vers gesneden
• Saus, brood en bijgerechten
• Een verlengsnoer of een tafel dicht bij een stopcontact, en een stabiele ondergrond
• Aparte borden en bestek voor rauw en gaar
• Een raam op kierstand of een afzuiging, tegen de geur

Hoeveel tijd kost gourmetten?

Gourmetten is een lange maaltijd. Reken op een paar uur aan tafel. Als eigen inschatting, geen vaste norm: ongeveer 30 tot 60 minuten voorbereiden, want het snijden van vlees en groente is het meeste werk. Daarna volgt een gezellige avond waarin iedereen op zijn eigen tempo eet. Doe de voorbereiding vooraf, zodat je tijdens het eten niet in de keuken staat. Zie ook het stuk over lang tafelen en gezellig houden verderop.

Hoeveel heb je per persoon nodig?

Een vaste norm is er niet. Een slager rekent vaak 300 tot 400 gram rauw vlees per volwassene voor een uitgebreide avond. Een andere bron noemt 200 gram vlees, vleesvervangers of vis per persoon. Een bandbreedte van 200 tot 400 gram is dus gebruikelijk, afhankelijk van hoeveel groente, brood en bijgerechten je klaarzet.

Het Voedingscentrum noemt als voorbeeld 300 gram vlees per week. Een volle gourmetavond zit daar al snel op of boven. Meng daarom vlees met vis, vegetarische opties, groente en een omelet.

Wat zet je op tafel?

Het leuke aan gourmetten is dat iedereen zelf kiest. Zorg dus voor variatie:

• Groente. Champignons, paprika, prei, ui en courgette in kleine stukjes. Zet er ook rauwe snackgroenten bij, zoals worteltjes, radijsjes en tomaatjes, om tussendoor op te knabbelen.
• Vlees, vis en vega. Onbewerkt mager vlees zoals biefstukreepjes, kipfilet of varkenshaasjes. Verder vis zoals zalm, tonijn of garnalen. Vegetarisch kan met vegaburgers, tofu of tempé.
• Variaties. Groentespiesjes, kleine omeletjes (reken ongeveer 4 eieren op 4 eetlepels halfvolle melk voor 8 kleine omeletjes) en pannenkoekjes.
• Bijgerechten. Brood met zelfgemaakte dips, en een frisse salade.
• Olie. Een plantaardige olie zoals zonnebloemolie of olijfolie in schaaltjes of knijpflesjes werkt goed. Sauzen op basis van yoghurt of tomaat bevatten minder calorieën dan roomsauzen.

Veilig gourmetten

Rauw vlees en vis op tafel vragen om aandacht. Het Voedingscentrum geeft zeven tips, hier samengevat:

1. Was je handen voor en na het bereiden, en vraag je gasten dat ook te doen.
2. Laat hapjes niet te lang buiten de koelkast. Vlees en vis niet langer dan 2 uur. Wil je rauwe stukjes op tafel laten staan, dek ze dan luchtdicht af en zet ze op een koelelement, ver van warmtebronnen.
3. Verhit goed. Zorg dat kip, vis en vlees goed doorbakken zijn.
4. Houd rauw en bereid gescheiden. Gebruik aparte pannetjes en vorken voor rauwe en gebakken hapjes, bijvoorbeeld met kleurtjes, zodat gasten ze niet door elkaar halen.
5. Neem geen risico met kliekjes. Zet rauw vlees en rauwe vis binnen 2 uur terug in de koelkast. Bereid vlees en vis kun je nog 2 tot 3 dagen afgedekt bewaren, of invriezen.
6. Maak meerdere porties. Zet niet alles tegelijk op tafel. Wacht tot de oude hapjes op zijn en laat de rest in de koelkast staan.
7. Houd een kaart bij de hand met de basisregels van veilig koken aan tafel.

Lang tafelen en gezellig houden

• Begin met groente. Dan kom je gemakkelijker op gang en is het minder zwaar.
• Bak kleine hapjes. Hoe kleiner de stukjes, hoe sneller ze gaar zijn en hoe meer variatie iedereen kan proeven.
• Zet de plaat op een rustige temperatuur. Een te hete plaat laat hapjes aanbakken en maakt het onrustig.
• Plan rustpauzes. Een gourmetavond duurt lang. Zet tussendoor water of een lichte drank neer, en spoel het pannetje om als het aanbrandt.
• Laat gasten zelf bakken. Dat is het gezellige, en jij hoeft niet in de keuken te staan.
• Sluit af met een wafel. Een wafelijzer op tafel is een leuk toetje waar iedereen zelf aan meedoet.

Veelgemaakte fouten

• Alles tegelijk op tafel zetten. Dat is zwaar voor de koelkast en voor de tafel.
• Rauw en bereid door elkaar. Dezelfde vork voor rauw vlees en een gebakken hapje geeft een risico op bacteriën.
• Te weinig groente en variatie. Dan voelen gasten zich snel vol en wordt het eentonig.
• Een te groot apparaat voor de tafel. Meet vooraf, ook voor snoer en stopcontact.

Tip: Zoek je een cadeau voor een gezellige avond met familie of vrienden? Zie Sinterklaascadeau kiezen voor ideeën.

Heb je liever pizza dan gourmet aan tafel? Lees dan beste pizzaoven, met uitleg over elektrisch, gas en hout en waar je zo'n oven veilig neerzet. Wil je peper vers boven het bord malen, dan helpt beste pepermolen je kiezen.

Conclusie

Een gourmetavond slaagt als de basis klopt: een apparaat dat past bij je tafel en gezelschap, genoeg variatie en een paar simpele veiligheidsregels. Houd het klein en rustig, en de avond verloopt vanzelf. Liever fonduen dan gourmetten? Lees dan hoe je een fondueset kiest. Plan je het hele kerstdiner thuis, lees dan ook kerstdiner thuis zonder stress. Staat er verse pasta op het menu, dan lees je in beste pastamachine waar je op let.

Last van walm en vettige lucht? Lees dan gourmetstel met afzuiging.

Bronnen

• Voedingscentrum: veilig gourmetten
• Voedingscentrum: gourmetten, tips en recepten