Beste wafelijzer kiezen: platen, vermogen en PFAS-vrij

Waar let je op bij een wafelijzer?

Er bestaat geen Nederlandse consumententest van wafelijzers die we kunnen gebruiken: de Consumentenbond heeft er geen. We noemen daarom geen "beste" model en geven geen scores. Wel zijn er duidelijke keuzepunten, die ook terugkomen in het advies van keukenredacties zoals Libelle Lekker:

• Soort wafel. Brusselse en Luikse wafels hebben diepe inkepingen en vragen om een ijzer met diepe groeven. Traditionele dunne wafels bak je in een ondiep ijzer.
• Verwisselbare platen. Sommige apparaten hebben platen die je kunt wisselen, zodat je meer soorten wafels kunt maken. Dat is handig als je wilt variëren, maar je hebt dan meer onderdelen om schoon te maken en op te bergen.
• Temperatuurregeling. Met een instelbare temperatuur bepaal je zelf hoe knapperig de wafel wordt. Een eenvoudig model met alleen een aan/uit-schakelaar kan ook, maar geeft je minder controle.
• Baktijd. Een timer of een indicatielampje laat zien wanneer de wafel klaar is. Dan hoef je minder te gokken.
• Formaat. Kijk hoeveel wafels er tegelijk in passen en of het apparaat in je kast of op het aanrecht past. Is je keuken klein, dan kan een model dat rechtop staat uitkomst bieden.

Welk type past bij jou?

Anti-aanbaklaag en PFAS

De platen van de meeste wafelijzers hebben een anti-aanbaklaag, zodat de wafel loslaat. De bronnen hieronder gaan over pannen, maar het principe van de laag is hetzelfde.

Waarzitwatin (Rijksoverheid) legt uit dat PTFE, bekend onder de merknaam Teflon, met behulp van PFAS wordt gemaakt en dus tot die stofgroep behoort. Bij normaal gebruik geeft een pan met PTFE volgens die bron geen gezondheidsrisico: de hoeveelheden die je binnenkrijgt zijn over het algemeen zo klein dat je je er geen zorgen over hoeft te maken. Wel is het verstandig de laag niet te beschadigen en niet te veel te verhitten. Gebruik daarom houten of plastic gerei in plaats van scherp metaal.

Wil je PFAS toch liever vermijden, dan kan dat. Het RIVM zegt dat je direct contact met PFAS voorkomt door geen producten met PFAS te kopen. Veel van die producten zijn ook zonder PFAS te krijgen. Een leverancier moet op verzoek binnen 45 dagen gratis vertellen of er PFAS in zit.

Let op: "PFAS-vrij" is een claim van de fabrikant. Waarzitwatin noemt als voorbeeld dat sommige coatings van PEEK ook PTFE kunnen bevatten, dus zo'n coating is niet altijd PFAS-vrij. Lees de omschrijving en vraag het zo nodig na bij de fabrikant. Meer over dit onderwerp staat in PFAS-vrije airfryer en beste koekenpan.

Goudgeel bakken: minder acrylamide

Acrylamide kan ontstaan als zetmeelrijke producten boven 120 graden worden verhit. Het ontstaat op het moment dat het product bruin kleurt, schrijft de NVWA. Wafels staan niet met naam in de lijsten van het Voedingscentrum, maar het zijn zetmeelrijke bakproducten die bruin worden, dus de tips gelden ook voor jouw wafelijzer.

De NVWA geeft deze aanwijzingen voor bakproducten:

• Bak op een lagere temperatuur. Beter wat langer bakken dan te heet.
• Bak korter af, zodat het product licht van kleur blijft. Een donkere kleur betekent meer acrylamide.
• Gebruik vochtig deeg. Hoe droger het deeg, hoe sneller er acrylamide ontstaat.

Dit is een extra reden om een model met een instelbare temperatuur of een kleurindicatie te nemen. Het Voedingscentrum raadt daarnaast aan gevarieerd te eten, zodat je niet steeds dezelfde producten met acrylamide eet.

Schoonmaken en gebruik

• Volg de gebruiksaanwijzing. Waarzitwatin raadt aan anti-aanbaklagen altijd te gebruiken en te reinigen zoals de producent voorschrijft. Hoeveel vet je nodig hebt, hangt ook af van de laag: zonder anti-aanbaklaag heb je mogelijk meer vet nodig.
• Laat hem niet leeg opwarmen. Een lege, oververhitte laag werkt minder goed.
• Uitneembare platen zijn makkelijker schoon te maken. Kijk of ze in de vaatwasser mogen.
• Weeg het beslag af in plaats van te schatten. Een goede weegschaal vind je in beste keukenweegschaal. Maak je veel beslag of deeg, dan helpt een keukenmachine.

Voorbeelden per type

We hebben deze producten niet getest en geven daarom geen scores. De informatie komt uit de productbeschrijving.

• Het Princess 132397 bakt twee Belgische wafels tegelijk, heeft een regelbare thermostaat en een anti-aanbaklaag.
• Het Bestron ASW217 bakt vijf hartvormige wafels tegelijk en heeft een anti-aanbaklaag.
• De KitchenBrothers 3-in-1 is een contactgrill, wafelijzer en tosti-apparaat met verwisselbare platen. Meer over tosti-ijzers en contactgrills lees je in beste tosti-ijzer.
• Het Tomado TWM2301S bakt twee wafels en heet volgens de productbeschrijving PFAS-vrij.

Ideeën voor de feestdagen

Een wafelijzer past goed bij een gezellige ochtend of een lange avond aan tafel. Combineer hem met een gerecht waarbij iedereen zelf zijn wafel afmaakt, zoals bij gourmetten. Wil je ook iets bakken voor Sinterklaas, kijk dan bij pepernoten bakken. Rond de jaarwisseling denken veel mensen aan oliebollen in de airfryer.

Liever een tosti of toast?

Voor een snelle boterham met kaas of een snee toast is een broodrooster vaak handiger dan een wafelijzer. Wat je daarbij kiest, lees je in de gids over de beste broodrooster.

Veelgemaakte fouten

• Een ondiep ijzer kopen voor Brusselse wafels. De wafels worden dan plat in plaats van dik.
• Alleen op vermogen letten. Een hoog vermogen zegt niets over hoe gelijkmatig het bakt.
• Te donker bakken. Goudgeel is genoeg en geeft minder acrylamide.
• Scherp gerei gebruiken. Je beschadigt de anti-aanbaklaag.
• PFAS-vrij zonder te lezen aannemen. Controleer de omschrijving.

Conclusie

Kies eerst het type wafel en daarmee de diepte van de groeven. Let daarna op temperatuurregeling, formaat, uitneembare platen en de anti-aanbaklaag. Bak goudgeel in plaats van donkerbruin. Wil je PFAS vermijden, controleer dan de omschrijving en vraag het zo nodig na bij de fabrikant.

Bronnen

• Libelle Lekker: Wafelijzer kopen: hierop moet je zeker letten (redactionele keuzepunten, geen test)
• Waarzitwatin (Rijksoverheid): Pannen met een anti-aanbaklaag
• RIVM: PFAS in consumentenproducten
• NVWA: Acrylamide in gebakken producten voorkomen
• Voedingscentrum: Acrylamide