Waarom niet elke boon geschikt is voor een volautomaat
Een volautomaat maalt de bonen vers voor elk kopje. Daardoor maken de maalgraad en de hoeveelheid olie in de boon direct verschil, voor de smaak én voor het onderhoud. Zet je koffie met de hand, dan merk je een verkeerde boon vooral in je kopje. Bij een volautomaat gaan de bonen rechtstreeks door het ingebouwde maalwerk, dus een verkeerde keuze kan op den duur ook het apparaat zelf aantasten.
Oliegehalte is de belangrijkste factor
Donker gebrande bonen hebben van nature meer olie aan het oppervlak. In een volautomaat komt die olie in aanraking met het maalwerk en de doseerunit. Bij langdurig gebruik van heel olieachtige bonen kan dat plakresten achterlaten, waardoor de bonen minder goed doorstromen. Dat is geen reden om donkere branding helemaal te mijden. Wel handig om:
- bonen te kiezen waarop staat dat ze geschikt zijn voor volautomaten (fabrikanten testen dat)
- het maalwerk volgens de handleiding van je apparaat regelmatig te reinigen, welke bonen je ook gebruikt
Let op: gebruik nooit gearomatiseerde bonen of bonen met een suiker- of siroopcoating in een volautomaat. Die laten het maalwerk sneller verkleven dan de olie van een gewone boon.
Welke branding werkt het best?
- Licht tot medium: minder olie en dus minder kans op vervuiling, maar ook minder crema. Geschikt als je vooral lungo of gewone koffie drinkt en geen espresso.
- Medium tot medium-donker: de meest gekozen optie voor volautomaten, met een goede balans tussen crema en onderhoudsgemak.
- Donker: meer smaak en crema, maar je moet vaker schoonmaken. Kies dit alleen als je apparaat het uitdrukkelijk ondersteunt.
Arabica, robusta of een mix?
Voor de meeste volautomaten is 100% arabica of een mix met vooral arabica (80/20 tot 90/10) een goede basis: een milde, complexe smaak met genoeg body. Wil je een stevigere espresso met meer crema, kies dan een mix met iets meer robusta. Houd er wel rekening mee dat robusta meer cafeïne bevat en bitterder smaakt, en dat vindt niet iedereen lekker.
Hoeveel bonen heb je nodig?
Een kopje uit een volautomaat gebruikt gemiddeld 7 tot 9 gram koffie. Drink je twee kopjes per dag, dan kom je uit op ongeveer 500 gram per maand. Gebruik dat als vuistregel voor de zakgrootte, zodat je bonen op zijn voordat ze minder vers worden. Meer over versheid en branddatum lees je in ons artikel over koffiebonen kopen.
Onderhoud blijft belangrijk, welke boon je ook kiest
Ook met de perfecte boon heeft een volautomaat onderhoud nodig. De meeste fabrikanten adviseren om elke 1 tot 2 maanden te ontkalken, afhankelijk van hoe hard het water bij jou is, en om de zetgroep wekelijks door te spoelen of uit te nemen om schoon te maken.
Tip: schrijf met een stift op de zak wanneer je hem hebt gekocht. Dan zie je meteen of je bonen nog binnen die 1 tot 6 weken vallen waarin ze het lekkerst zijn.
Conclusie
Voor de meeste volautomaten is een medium gebrande boon met vooral arabica de veiligste en lekkerste keuze. Vermijd heel olieachtige en gearomatiseerde bonen, koop kleine hoeveelheden die je binnen een paar weken opmaakt en onderhoud het apparaat regelmatig. Dan blijft de smaak goed en het apparaat betrouwbaar.