Wat doet een volautomaat?
Een volautomaat maalt de bonen vers voor elk kopje, perst de koffie en zet hem uit. Soms schuimt hij ook melk op. Hij is gemaakt voor mensen die elke dag meerdere kopjes drinken en geen handwerk willen. Twijfel je nog tussen een volautomaat en een ander type, lees dan volautomaat of filterkoffiemachine of espressomachine of volautomaat.
Tip: bepaal eerst wat je dagelijks drinkt. Alleen zwarte koffie of ook cappuccino en latte? Dat bepaalt het grootste deel van je budget.
Het melksysteem
| Systeem | Hoe het werkt | Let op |
|---|---|---|
| Stoompijp | Je schuimt zelf melk op | Meer handwerk, maar flexibel en makkelijk schoon te maken |
| Melkkan of melkslangetje | Het apparaat schuimt de melk en maakt de drank | Reinigen na elk gebruik is nodig |
| Geen melksysteem | Alleen koffie en espresso | Goedkoper en minder onderhoud |
Een melksysteem is het onderdeel dat het snelst vies wordt, want warme melk koekt snel aan. Kies er een dat je makkelijk kunt uitnemen en afspoelen, en reken op dagelijkse reiniging. Sommige leveranciers adviseren om een melkslang ongeveer elke drie maanden te vervangen, kijk wat de fabrikant van jouw model voorschrijft.
De zetgroep
De zetgroep is het hart van de machine: hier wordt de koffie geperst.
- Uitneembare zetgroep: je spoelt hem wekelijks onder lauw water af, zonder zeep en zeker niet met heet water. Dat laatste spoelt het siliconenvet weg dat de beweging soepel houdt. Veel fabrikanten adviseren daarna maandelijks opnieuw in te vetten.
- Vaste zetgroep: je bent afhankelijk van reinigingsprogramma's en tabletten. Dat is prima, maar schoonmaken blijft minder grondig.
Voor het gemak en de levensduur is een uitneembare zetgroep een sterk pluspunt.
Het maalwerk
- Keramisch of stalen maalschijven: beide zijn gangbaar. Belangrijker is dat je de maalgraad kunt instellen.
- Instelbare maalgraad: bij veel modellen verstel je die alleen terwijl de molen draait. Lees de handleiding, want anders kun je het maalwerk beschadigen.
- Bonenreservoir: een groot reservoir is handig, maar bonen blijven liever niet weken liggen. Vul liever minder en vaker bij. Reinig het lege reservoir met een droge doek, want koffieolie laat een laagje achter.
Welke instellingen zijn handig?
- Sterkte en hoeveelheid per drankje
- Brouwtemperatuur in meerdere standen
- Dubbele kop voor twee kopjes tegelijk
- Gebruikersprofielen als meerdere mensen verschillende voorkeuren hebben
- Een tweede bonenvak voor gewone en cafeïnevrije koffie
Meer instellingen geven meer gemak, maar je gebruikt er in de praktijk een paar. Kijk eerst wat je dagelijks nodig hebt.
Onderhoud en ontkalken
Volautomaten geven meestal zelf aan wanneer ze ontkalkt of gereinigd moeten worden. Retailers noemen vaak een ontkalkingsbeurt om de vier tot acht weken, afhankelijk van het gebruik. Kalk ontstaat bij het verwarmen altijd, ook in Nederland waar het water relatief zacht is. Volg de aanwijzingen van de fabrikant en gebruik het middel dat zij voorschrijven. Vitens waarschuwt dat azijn de leidingen kan aantasten. Hoe je het aanpakt staat in je volautomaat ontkalken en schoonmaken.
Welke bonen?
Niet elke boon is even geschikt. Zeer olieachtige donkere bonen kunnen het maalwerk en de zetgroep vervuilen. Zie de beste koffiebonen voor je volautomaat en koffiebonen en branding uitgelegd.
Wat kost een volautomaat eigenlijk?
Reken verder dan de aanschafprijs:
| Kostenpost | Wat je erbij moet rekenen |
|---|---|
| Aanschaf | De prijzen lopen sterk uiteen, van een paar honderd euro tot meer dan duizend |
| Bonen | Meestal ruwweg 10 tot 20 cent per kopje, afhankelijk van de prijs per kilo |
| Ontkalken en reinigen | Tabletten of vloeistof, regelmatig |
| Waterfilter | Alleen als je dat gebruikt, met periodieke vervanging |
| Onderdelen | Zoals een melkslang of zetgroepvet |
Een rekenvoorbeeld staat in wat kost een kopje koffie thuis.
Praktische punten
- Formaat en geluid: meet je aanrecht en bedenk dat het maalwerk hoorbaar is.
- Opvangbak en afvalbak: hoe groter, hoe minder vaak je hem leegt.
- Bereikbaarheid van onderdelen: kun je de zetgroep, het reservoir en de lekbak makkelijk uitnemen?
- Garantie en service: kijk hoe reparatie is geregeld en of er onderdelen te koop zijn. Een volautomaat bevat veel bewegende delen.
- Gebruiksgemak: een duidelijk scherm of eenvoudige knoppen maken dagelijks gebruik prettiger.
Veelgemaakte fouten
- Te veel betalen voor drankjes die je nooit maakt. Een lange lijst met specialiteiten zegt weinig over de kwaliteit van je koffie.
- De zetgroep nooit schoonmaken omdat de machine dat zelf zou doen.
- Heet water gebruiken om de zetgroep te spoelen.
- Oude of olieachtige bonen gebruiken.
Conclusie
Kies een volautomaat op melksysteem, onderhoud en zetgroep, niet op het aantal drankjes dat de brochure belooft. Drink je alleen zwarte koffie, dan voldoet een eenvoudig model. Wil je dagelijks cappuccino, investeer dan in een melksysteem dat je makkelijk schoonmaakt en een uitneembare zetgroep. En neem het onderhoud serieus, want dat bepaalt hoe lang je plezier houdt van je machine.