Beste vrijstaande oven: welke maat en welke functies?

Voor wie is een vrijstaande oven?

Een vrijstaande oven is een elektrische oven met stekker die je op het aanrecht zet. Je hebt geen inbouwnis nodig. Dat maakt hem handig in een kleine keuken, een studio, een tweede woning of als aanvulling naast een combimagnetron. Ook als je gewone oven bezet is tijdens de feestdagen, geeft een extra oven lucht.

We hebben de ovens hieronder niet zelf getest en we hebben geen vergelijkende test van een consumentenorganisatie gevonden voor vrijstaande ovens. De Consumentenbond test inbouw-ovens en combimagnetrons, geen mini-ovens. Daarom geven we geen scores en geen winnaar. We leggen uit waar je op let en laten onafhankelijke bronnen zeggen wat daarover bekend is.

Eerst de vraag: oven, airfryer of combimagnetron?

Een vrijstaande oven is niet het enige apparaat dat kan bakken. Denk even na over wat je echt mist.

• Combimagnetron: de Consumentenbond zegt dat een combimagnetron vooral een magnetron is met een ovenfunctie. Vaak is er alleen bovenwarmte en hetelucht, geen onderwarmte. Milieu Centraal noemt een goede combimagnetron met heteluchtfunctie zuiniger dan een oven om te bakken. Lees beste magnetron als je ook wilt opwarmen en ontdooien.
• Airfryer: klein, snel en geschikt voor porties voor een of twee personen. Wil je meer bakruimte, een bakplaat of een hele schaal? Dan is een oven ruimer. Het verschil staat in airfryer of oven.
• Vrijstaande oven: meer ruimte dan een airfryer, meestal met boven- en onderwarmte en vaak met hetelucht, draaispit en roosters op meerdere hoogtes.

Hoeveel liter heb je nodig?

De inhoud staat in liters. De Consumentenbond meldt dat een inbouw-oven van 60 bij 60 centimeter gemiddeld ongeveer 71 liter heeft en dat de bruikbare ruimte door rekken en platen vaak lager ligt, gemiddeld 64 liter. Een vrijstaande oven is veel kleiner. Daarom kijk je niet alleen naar het getal, maar vooral naar wat erin past.

Dit zijn onze eigen vuistregels op basis van wat er in de ruimte past. De Consumentenbond raadt voor inbouw-ovens aan om de binnenmaten te controleren en te meten of de grootste ovenschaal die je hebt erin past. Dat advies werkt ook voor een vrijstaande oven. Meet daarnaast de hoogte op je aanrecht en hoeveel ruimte er rondom de oven blijft, want zo'n oven wordt aan de buitenkant warm. Lees ook de handleiding over de afstand tot de muur en tot kastjes.

Tip: pas je ovenschaal niet? Kijk dan in beste ovenschaal naar de afmetingen voordat je een oven kiest, of koop de schaal bij de oven.

Waarom hetelucht handig is

Milieu Centraal schrijft dat je bij een elektrische oven het beste een heteluchtoven kiest. Die is ongeveer 15 procent zuiniger dan een gewone elektrische oven, omdat hij met een lagere temperatuur hetzelfde bakresultaat haalt. Heteluchtovens zijn volgens Milieu Centraal ook sneller, en omdat de warmte goed verdeeld wordt kun je meer gerechten tegelijk bereiden, bijvoorbeeld twee pizza's.

Zoek in de productomschrijving dus naar het woord hetelucht of convectie. Veel vrijstaande ovens hebben het, maar niet allemaal.

Energieverbruik: klein is zuiniger

De Consumentenbond schrijft dat hoe groter de oven, hoe meer energie hij verbruikt. Milieu Centraal geeft hetzelfde advies en noemt een grote oven ongeveer 20 procent duurder in energie dan een middelgrote voor een gerecht. Maak je meestal eten voor twee personen, dan is een grote oven zonde.

Let bij een vrijstaande oven op het energielabel als dat er is, en kijk dan naar het verbruik per cyclus in kilowattuur. De Consumentenbond legt uit dat het label alleen ovens van dezelfde grootte vergelijkt. Een kleine oven met een lager label kan dus zuiniger zijn dan een grote met een hoger label.

Een paar tips van Milieu Centraal om zuinig te bakken:

• Laat eten op kamertemperatuur komen voordat het de oven in gaat.
• Voorverwarmen is meestal niet nodig. Verleng de baktijd dan iets.
• Zet de oven wat eerder uit, de warmte gaart het gerecht vanzelf na.
• Leg geen folie over de roosters en haal de bakplaat weg als je hem niet nodig hebt, want dat belemmert de luchtstroom.

Waar let je verder op?

• Draaispit: handig voor kip, maar niet voor iedereen. Kijk of je het kunt weghalen als je het niet gebruikt.
• Temperatuurbereik en timer: een timer met automatische uitschakeling voorkomt dat je de oven vergeet aan te laten.
• Schoonmaken: een uitneembare kruimel- of bakplaat en een gladde binnenkant maken het werk lichter.
• Buitenkant: een vrijstaande oven wordt buiten warm. Zet hem niet onder een kastje en niet op een gevoelig oppervlak.
• Pizza: wil je ook pizza bakken, kijk dan of er een pizzasteen bij zit. Zoek je een apparaat vooral voor pizza, dan past beste pizzaoven beter, en een los exemplaar vind je in beste pizzasteen.

Voorbeelden per formaat

We hebben deze ovens niet getest en geven daarom geen scores. De informatie komt uit de productbeschrijving.

• De Severin TO 2079 van 20 liter is een compacte oven met hetelucht, pizzasteen en draaispit.
• De Inventum OV307B van 30 liter heeft hetelucht, een draaispit en vijf ovenstanden.
• De Severin TO 2076 van 46 liter is groot, met hetelucht, pizzasteen en draaispit.
• De TurboTronic R45 van 45 liter heeft een retrostijl en wordt geleverd met draaispit en bakplaten.

Veelgemaakte fouten

• Een te grote oven kiezen. Hij kost meer energie en neemt veel plek in.
• Alleen op het aantal liters letten. Kijk wat er echt in past.
• Geen ruimte rondom laten. De buitenkant wordt warm.
• Folie over het rooster leggen. Dat belemmert de hete lucht.
• Altijd voorverwarmen. Meestal is dat niet nodig.

Conclusie

Er is geen vrijstaande oven die voor iedereen de beste is. Kies de kleinste inhoud waar jouw grootste schaal nog in past, kies bij voorkeur een model met hetelucht, en meet je aanrecht vooraf. Zo gebruik je de minste energie en heb je de meeste ruimte over voor de rest van je keuken.

Bronnen

• Consumentenbond: Een inbouw-oven kopen: waar moet je op letten?
• Milieu Centraal: Oven en magnetron: duurzame tips