Beste stoomoven kiezen: stoomoven, combi of mini-oven?

Stoomoven of combi-oven: wat is het verschil?

De namen lopen in de winkel door elkaar. Een stoomoven is een oven waarin je gerechten gaart in hete stoom. Veel inbouwovens hebben tegenwoordig een stoomfunctie naast de gewone ovenstanden. Daarnaast zijn er combi-ovens, en dat zijn volgens de Consumentenbond inbouwovens met een magnetronfunctie.

Wat je koopt, hangt af van wat je ermee wilt doen:

• Inbouwoven met stoomfunctie. Je gewone oven die ook kan stomen. Je hebt dan maar één apparaat in de nis.
• Combi-oven met magnetron. Een inbouwoven met een magnetronfunctie, handig als je geen aparte magnetron meer wilt.
• Vrijstaande mini-oven met stoom. Past op het aanrecht en heeft geen nis nodig. Handig voor een klein huishouden of als je niet kunt verbouwen.
• Een gewone stoompan op het fornuis. Wil je alleen af en toe groente stomen, dan is dat de eenvoudigste en kleinste manier.

Hoe goed is de stoomfunctie? Let op de watertank

Niet elke stoomfunctie is gelijk. De Consumentenbond legt uit dat je bij sommige ovens alleen een apart stoombakje in de oven zet. Bij andere giet je water in een bakplaat op het onderste niveau, terwijl de oven op een gewone ovenfunctie draait.

Ovens met een interne of externe watertank hebben volgens de Consumentenbond meestal een volwaardige stoomfunctie. Die ovens scoren vaak beter bij de stoomtests. Dat is dus het eerste waar je op let als stomen echt belangrijk voor je is. Kijk in de omschrijving of er een watertank is of dat je zelf water in de oven moet zetten.

Is stomen gezonder?

Het Voedingscentrum schrijft in de factsheet Thuis koken dat koken ten opzichte van stoven en stomen leidt tot het laagste behoud van wateroplosbare vitamines. Stomen is dus een goede manier om groente te garen.

Het is geen wondermiddel. Bij bereidingswijzen met vocht gaan vooral folaat en vitamine C verloren. Het gemiddelde behoud ligt volgens het Voedingscentrum tussen 55 en 67 procent. De andere wateroplosbare vitamines blijven goed behouden. Stoven geeft zelfs een 5 tot 10 procent hoger behoud van de wateroplosbare vitamines dan stomen.

Tip: Je hoeft geen oven te kopen om te stomen. Voor groente is een stoompan op het fornuis net zo goed een manier om vitamines vast te houden. Een stoomoven is vooral handig als je ook vis, rijst of een heel gerecht tegelijk wilt garen.

Waar let je op?

• De nis. Een inbouwoven moet in een nis van de juiste maat passen. Meet de breedte, hoogte en diepte van je nis voor je iets bestelt, en kijk naar de maten in de omschrijving.
• Inhoud. Staat in liters. Meer liter is handig voor een grote schaal of twee niveaus tegelijk.
• Watertank. Hoe groot is hij en hoe vul je hem bij? Een tank die je makkelijk eruit haalt is prettig.
• Reiniging. Sommige ovens hebben een zelfreinigingsprogramma, zoals pyrolyse. Dat staat in de omschrijving.
• Ontkalken. Stoom betekent water, en water laat kalk achter. Lees in de gebruiksaanwijzing hoe vaak en waarmee je moet ontkalken.

Energie en gebruik

De Consumentenbond schrijft dat een oven die je vier keer per week gebruikt, per jaar een beperkt bedrag aan energie kost, en dat het verschil tussen een zuinige en een onzuinige oven daarbij toch merkbaar kan zijn. Kijk dus ook naar het energielabel, vooral bij een oven die je veel gebruikt.

Een mini-oven op het aanrecht warmt een kleinere ruimte op en past daardoor goed bij kleine porties. Dat is een eigen afweging, geen testresultaat.

Voorbeelden per type

• De Whirlpool W7OSPIXOC is een inbouwoven van 73 liter met turbo-hetelucht, stoomfunctie, grill en pyrolyse-zelfreiniging.
• De mini-oven met stoom van 15 liter is een vrijstaand model met heteluchtfunctie, stoomfunctie en een roestvrijstalen behuizing.
• De Royal Swiss stoompan van 26 centimeter is een driedelige rvs stoomset voor op het fornuis.
• De AEG Steam Care ontkalker is bedoeld voor stoomovens en inbouw-koffiemachines.

Stomen in de praktijk

• Groente. Snij in gelijke stukken zodat alles tegelijk gaar is. Stomen duurt per groente verschillend, volg daarom de gebruiksaanwijzing van je oven.
• Vis en vlees. Controleer altijd of het gaar is. Meer over kerntemperaturen staat in beste vleesthermometer.
• Ontdooien en opwarmen. Veel stoomovens kunnen dat ook. Het voordeel is dat kliekjes minder snel uitdrogen dan in een gewone oven.
• Combineren met heteluchtstand. Bij een combi-oven kun je stomen en bakken combineren, bijvoorbeeld voor brood. Lees hoe dat in jouw model werkt.

Wil je een oven vergelijken met een airfryer, lees dan airfryer of oven. Voor langzaam gegaarde gerechten is een slowcooker een andere keuze, en een snelkookpan gaart groente en stoof juist snel. Wil je vooral opwarmen en ontdooien, lees dan beste magnetron.

Veelgemaakte fouten

• Een stoomoven kopen zonder de nis te meten. Dan past hij niet en krijg je hem terug.
• Denken dat elke stoomfunctie volwaardig is. Bij een bakje water in de oven stoom je minder goed dan met een watertank.
• Ontkalken vergeten. Kalk kan de stoomfunctie aantasten. Volg de gebruiksaanwijzing.
• Alleen een oven kopen om groente te stomen. Daarvoor is een stoompan ook goed.
• Te klein kiezen. Past de schaal of plaat die je gebruikt er wel in?

Conclusie

Kies eerst waar de oven moet staan: in de nis, op het aanrecht of helemaal niet. Wil je echt stomen, kies dan een model met een watertank. Wil je alleen af en toe groente stomen, dan volstaat een stoompan. Stomen is een goede manier om vitamines te behouden, maar het blijft een bereiding met vocht, dus helemaal zonder verlies gaat het niet.

Bronnen

• Consumentenbond: Inbouw-oven kopen, waar moet je op letten
• Consumentenbond: (Combi)magnetron en -ovens
• Voedingscentrum: Factsheet Thuis koken: over voedingsstoffen, veiligheid en duurzaamheid