Waarom nog een filterapparaat?
Voor een kan koffie voor meerdere mensen is een filterapparaat nog steeds de simpelste en voordeligste keuze. Je zet het aan en doet iets anders. De smaak is mild en schoon, en je hoeft niets te leren. Twijfel je met een volautomaat, lees dan volautomaat of filterkoffiemachine.
Tip: de smaak hangt minstens zo veel af van je bonen en je maling als van het apparaat. Zie welke maling past bij jouw koffie.
Wat maakt een filterapparaat goed?
Filterkoffie is een uitdaging van water, tijd en temperatuur. Een goed apparaat doet drie dingen goed:
- Het water is heet genoeg. De Specialty Coffee Association (SCA) hanteert 90 tot 96 graden voor goede extractie. Veel goedkope apparaten halen dat niet of niet gelijkmatig.
- Het water wordt gelijkmatig verdeeld. Een brede douchekop maakt alle koffie even nat. Eén druppelgaatje laat een deel van de koffie droog en een deel te lang weken.
- De zettijd klopt. Een volle kan hoort volgens de SCA in ongeveer vier tot acht minuten door te lopen. Veel sneller levert zure, dunne koffie op, veel langzamer bittere.
Het SCA-keurmerk
De SCA certificeert apparaten die aan eisen voor watertemperatuur en zettijd voldoen. Daarbij hoort ook een richtlijn voor de verhouding: de Golden Cup-standaard gaat uit van ongeveer 55 gram koffie per liter water. Voor warmhouden bij thermoskannen is vastgelegd dat de koffie minstens een halfuur tussen ongeveer 80 en 85 graden blijft. Zo'n keurmerk is een handig houvast als je moet kiezen. Het zegt niets over hoe de koffie bij jou gaat smaken, en veel goede apparaten zijn niet gecertificeerd.
Thermoskan of glazen kan
| Optie | Voordeel | Nadeel |
|---|---|---|
| Thermoskan | Houdt koffie warm zonder verder te verhitten, smaak blijft stabiel | Kan niet in de oven of op een plaat, kan lastiger schoon te maken zijn |
| Glazen kan op warmhoudplaat | Handig, zie je hoeveel er nog is | Koffie wordt na een halfuur merkbaar bitter, gaat sneller stuk |
Zet je regelmatig koffie die je niet direct opdrinkt, kies dan een thermoskan. Een warmhoudplaat is handig voor een kwartiertje, niet voor uren.
Waar let je verder op?
- Capaciteit: bepaal of je vaak voor twee of voor zes personen zet. Veel apparaten werken niet goed als je maar een halve kan zet.
- Waterreservoir: een afneembaar reservoir en een duidelijke schaalverdeling maken vullen makkelijk.
- Timer: handig als je 's ochtends vers gezette koffie wilt zonder iets te doen.
- Druppelstop: laat je een kopje pakken terwijl het apparaat nog loopt.
- Schoonmaken: kijk of je filterhouder, kan en onderdelen kunt afnemen en of er een ontkalkingsprogramma is.
- Geluid en formaat.
Hoeveel koffie gebruik je?
De SCA-richtlijn is ongeveer 55 gram per liter, veel mensen gebruiken 60 gram. Dat is een beginpunt. Vind je het te sterk of te zwak, pas het dan in kleine stapjes aan. Weeg liever af dan met lepels te meten, want een afgestreken lepel koffie weegt van boon tot boon verschillend.
Maling en bonen
Voor een filterapparaat gebruik je een middelgrove maling. Te fijn en de koffie wordt bitter en het filter loopt langzaam of overloopt. Te grof en de koffie wordt zuur en waterig. Lichte tot medium brandingen laten de smaak van de boon het best uitkomen, zie koffiebonen en branding uitgelegd.
Filterpapier of permanent filter
Papier filtert meer olie en fijne deeltjes uit de koffie, wat een schoner kopje geeft. Een permanent filter is duurzamer en geeft een vollere, wat troebelere koffie. Het is vooral smaak.
Onderhoud
Kalk is de grote vijand van een filterapparaat, want het verlaagt de temperatuur en vertraagt het zetten. Ontkalk regelmatig met een middel dat de fabrikant voorschrijft. Vitens waarschuwt dat azijn de leidingen van koffieapparaten kan aantasten. Spoel kan en filterhouder na gebruik af en maak ze wekelijks goed schoon, zodat koffieolie geen bittere smaak geeft.
Veelgemaakte fouten
- Koffie uren op de warmhoudplaat laten staan.
- Te weinig koffie gebruiken. Dat geeft dunne, zure koffie.
- Oude gemalen koffie gebruiken. Zie koffiebonen bewaren.
- Het apparaat niet ontkalken.
Conclusie
Zet je vaak een hele kan, kies dan een apparaat met een goede waterverdeling, een thermoskan en liefst een keurmerk. Een warmhoudplaat is handig, maar niet voor lang. En vergeet niet: verse, goed gemalen koffie doet net zoveel als het apparaat zelf. Wil je ook andere typen vergelijken, lees dan het beste koffiezetapparaat voor jouw situatie.