Beste tosti-ijzer kiezen: tosti-apparaat of contactgrill?

Tosti-ijzer of contactgrill: wat is het verschil?

In de winkel lopen de namen door elkaar. Een tosti-ijzer, tosti-apparaat, sandwichmaker en contactgrill zijn allemaal elektrische apparaten met twee verwarmde platen. Je legt je boterham met beleg ertussen, klapt het deksel dicht en na een paar minuten is hij gebakken en zit de kaas goed gesmolten. Wil je met een groep aan tafel bakken, dan is een open bakplaat handiger: zie beste tafelgrill.

De verschillen zitten vooral in formaat en gebruik:

• Tosti-ijzer of tosti-apparaat. Meestal klein, met plek voor twee tosti's, vaak met driehoekige vakjes. Handig voor een snelle lunch en makkelijk op te bergen.
• Contactgrill. Groter, met platte of geribbelde platen waar meer tegelijk op past. Je grilt er ook kip, vis of groente op. De Consumentenbond test ze dan ook op een programma met kip, zalm, verschillende groenten en een tosti.
• 3-in-1 of 4-in-1. Een apparaat met verwisselbare platen, bijvoorbeeld voor tosti's, panini en wafels. Je kunt er meer mee, maar je hebt ook meer onderdelen om schoon te maken en op te bergen.

Wat zegt de Consumentenbond?

Voor tosti-ijzers zelf is er geen aparte test. De Consumentenbond test wel contactgrills en schrijft dat ook een contactgrill prima een tosti maakt. Bij de snelste modellen staat er volgens de Consumentenbond al na ongeveer vijf minuten een tosti op tafel, en die smaakt ook nog goed.

Waar de Consumentenbond op let, is ook een nuttig lijstje voor jezelf:

• Grillresultaat. Het belangrijkste onderdeel. Hoe gelijkmatig en lekker wordt het eten? Daarbij kijkt de Consumentenbond ook naar smaak, geur en textuur.
• Opwarmtijd en bereidingstijd. Hoe lang duurt het voordat het apparaat warm is en voordat het eten klaar is?
• Gebruiksgemak. De beste modellen zijn eenvoudig in gebruik. Minder goede modellen krijgen een onvoldoende.
• Schoonmaken en schoonhouden. Dit noemt de Consumentenbond een belangrijk aandachtspunt.
• Bouwkwaliteit en krassen. Een goed apparaat is robuust. Ook wordt beoordeeld hoe snel er krassen op de platen komen.

Wij hebben de apparaten hieronder niet zelf getest en geven daarom geen scores. De informatie komt uit de productbeschrijving.

Waar let je op?

• Formaat van de platen. Het formaat staat meestal in de omschrijving, bijvoorbeeld in centimeters. Leg je brood ernaast: past een dikke boterham of een grote snee?
• Temperatuurregeling en timer. Met een instelbare temperatuur bepaal je zelf hoe bruin de tosti wordt. Een lampje of timer laat zien wanneer hij klaar is.
• Uitneembare platen. Die maken schoonmaken makkelijker, omdat je ze apart kunt afwassen.
• Scharnier. Bij sommige contactgrills zit het deksel op een scharnier dat meebeweegt met de dikte van je boterham. Dat staat in de omschrijving als "zwevend" of vergelijkbaar. Bij een model dat plat uitklapt, kun je ook vlees van boven en onderen grillen.
• Opbergen. Staat hij in de kast of op het aanrecht? Kijk naar de afmetingen en of hij rechtop kan staan.

Anti-aanbaklaag en PFAS

Op de platen van de meeste tosti-ijzers zit een anti-aanbaklaag, zodat de kaas en het brood loslaten. De bronnen hieronder gaan over pannen, maar het principe van de laag is hetzelfde.

Waarzitwatin (Rijksoverheid) legt uit dat PTFE, bekend onder de merknaam Teflon, met behulp van PFAS wordt gemaakt en dus tot die stofgroep behoort. Bij normaal gebruik geeft een pan met PTFE volgens die bron geen gezondheidsrisico, zolang je de laag niet beschadigt. Gebruik dus geen scherp gerei op de platen.

Wil je PFAS toch liever vermijden, dan kan dat. Het RIVM zegt dat je direct contact met PFAS voorkomt door geen producten met PFAS te kopen. Veel van die producten zijn ook zonder PFAS te krijgen. Een leverancier moet op verzoek binnen 45 dagen gratis vertellen of er PFAS in zit. Veel tosti-ijzers noemen "PFAS-vrij" in de omschrijving.

Let op: "PFAS-vrij" is een claim van de fabrikant. Waarzitwatin noemt als voorbeeld dat sommige coatings van PEEK ook PTFE kunnen bevatten, dus zo'n coating is niet altijd PFAS-vrij. Lees de omschrijving en vraag het zo nodig na bij de fabrikant. Meer over dit onderwerp staat in PFAS-vrije airfryer.

Goudgeel bakken

Acrylamide kan ontstaan als zetmeelrijke producten boven 120 graden worden verhit. Het ontstaat op het moment dat het product bruin kleurt, schrijft de NVWA. Brood in een tosti is zo'n zetmeelrijk product, dus de tips voor bakproducten gelden ook hier:

• Bak op een lagere temperatuur. Beter wat langer bakken dan te heet.
• Bak niet te donker af. Een donkere kleur betekent meer acrylamide.

Dit is een extra reden om een model met een instelbare temperatuur te kiezen. Meer over kleur en brood vind je in beste broodrooster. Wil je een broodje snel opwarmen of iets ontdooien, kijk dan bij beste magnetron.

Voorbeelden per type

• Het Tomado TGS2000B is een klein tosti-ijzer van 21,5 bij 12 centimeter en heet volgens de productbeschrijving PFAS-vrij.
• De Princess Panini Grill 112415 is een grote contactgrill van 30 bij 24 centimeter met 2000 watt.
• De Olvy Contactgrill XL heeft volgens de omschrijving uitneembare, PFAS-vrije platen die vaatwasserbestendig zijn, een temperatuurregeling en een deksel dat 180 graden openklapt.
• Het Philips 5000-serie tosti-ijzer is een 3-in-1 met verwisselbare platen voor tosti's, panini en wafels, van 750 watt.

Tips voor een betere tosti

• Warm het apparaat eerst op. Volg de gebruiksaanwijzing. Een apparaat dat nog koud is, bakt minder gelijkmatig.
• Smeer de buitenkant van het brood dun in. Of gebruik een beetje boter als de gebruiksaanwijzing dat adviseert. Bij een anti-aanbaklaag is vaak weinig nodig.
• Niet te vol beleggen. Dan loopt de kaas eruit en brandt het vast op de platen.
• Laat de platen afkoelen voor je schoonmaakt. Veeg ze daarna af met een vochtige doek en gebruik geen scherp gerei.
• Ook voor wafels. Heb je vooral zin in wafels, dan is een apart wafelijzer met diepe groeven beter dan een tosti-ijzer met wafelplaten.

Ideeën voor tafel

Een tosti-ijzer past goed bij een lunch waarbij iedereen zijn eigen tosti maakt. Dat werkt op dezelfde manier als bij gourmetten: iedereen legt zelf zijn beleg erbij en bakt hem naar smaak.

Veelgemaakte fouten

• Een te klein model kopen voor een gezin. Je staat dan lang te bakken terwijl de rest wacht.
• Alleen op vermogen letten. Een hoog vermogen zegt niets over hoe gelijkmatig hij bakt.
• Te donker bakken. Goudgeel is genoeg en geeft minder acrylamide.
• Scherp gerei gebruiken. Je beschadigt de anti-aanbaklaag.
• PFAS-vrij zonder te lezen aannemen. Controleer de omschrijving.

Conclusie

Kies eerst wat je wilt maken. Voor alleen tosti's is een klein tosti-ijzer genoeg, voor grotere gezelschappen of vlees en groente past een contactgrill beter, en wil je ook wafels of panini dan kijk je naar verwisselbare platen. Let daarna op de temperatuurregeling, uitneembare platen, schoonmaakgemak en de anti-aanbaklaag. Bak goudgeel in plaats van donkerbruin.

Bronnen

• Consumentenbond: Contactgrill, testresultaten
• Consumentenbond: Contactgrills, dossier
• Waarzitwatin (Rijksoverheid): Pannen met een anti-aanbaklaag
• RIVM: PFAS in consumentenproducten
• NVWA: Acrylamide in gebakken producten voorkomen