Wat is een percolator?
Een percolator is een koffiepot die je op het vuur zet. Onderin zit water. Als dat verwarmt, stijgt het door een buisje omhoog en druppelt van bovenaf door een mandje met grof gemalen koffie. Het water gaat zo meerdere keren rond. Hoe vaker dat gebeurt, hoe sterker de koffie.
Er bestaan ook elektrische percolators. Het principe is hetzelfde.
Percolator of moka pot?
In het dagelijks taalgebruik gaan deze twee door elkaar, maar ze werken anders. Het Voedingscentrum maakt dit onderscheid ook.
| Percolator | Moka pot | |
|---|---|---|
| Hoe werkt het | Water stijgt door een buis en druppelt over de koffie, steeds opnieuw | Stoomdruk drukt het water één keer omhoog door de koffie |
| Maling | Grof | Middelfijn tot fijn |
| Smaak | Krachtig, kan snel bitter worden | Sterk, espressoachtig |
| Geschikt voor | Camping, kantoor, grotere hoeveelheden | Een paar kopjes thuis |
Meer over de moka pot lees je in moka pot gebruiken.
Wat heb je nodig?
- Een percolator, bij voorkeur van roestvrij staal.
- Grof gemalen koffie, ongeveer zo grof als zeezout. Een goede molen helpt, zie beste koffiemolen.
- Koud, vers water.
- Een warmtebron, zoals een gaspit, kampeerbrander of de stekker bij een elektrisch model.
- Een timer.
Verhouding en maling
Begin met ongeveer 55 tot 65 gram koffie per liter water. Dat is 7 tot 8 gram per kopje van 125 ml. Meer over verhoudingen staat in hoeveel koffie per kop.
Een fijnere maling dan grof is niet handig. Fijn gemalen koffie kan door het mandje glippen en geeft bezinksel en een bittere smaak. Zie welke maling past bij jouw koffie.
Stap voor stap
- Vul het onderste vat met koud water tot onder het buisje of de aangegeven streep. Niet erboven, anders loopt het water niet goed rond.
- Doe de koffie in het mandje. Vul het niet hoger dan de rand en klop er niet op.
- Zet de pot op een lage tot middelhete vlam. Verwarm rustig. Een te hevig vuur geeft bittere koffie.
- Wacht op de eerste druppels. Je ziet of hoort het water door het glazen knopje of deksel borrelen.
- Laat het zachtjes rondgaan. Veel mensen houden ongeveer 5 tot 10 minuten aan. Korter geeft lichtere koffie, langer sterkere. Dit is een startpunt, geen vaste regel.
- Haal de pot van het vuur en verwijder het mandje met koffie, anders blijft het natrekken.
- Schenk meteen in en laat de rest niet staan op de warmhoudplaat.
Tip: noteer hoeveel minuten je de pot laat rondgaan. Dan kun je de volgende keer in kleine stapjes bijstellen, in plaats van elke keer te raden.
Problemen oplossen
| Probleem | Oorzaak | Oplossing |
|---|---|---|
| Bitter | Te lang doorgekookt, te hoge vlam of te fijn gemalen | Korter laten rondgaan, lagere vlam, grover malen |
| Waterig | Te weinig koffie of te kort | Meer koffie of iets langer |
| Bezinksel in je kop | Te fijn gemalen | Grover malen |
| Verbrande smaak | Vlam te hoog of de pot kwam droog te staan | Lagere vlam, genoeg water |
| Metaalsmaak | Pot is niet goed schoon of nieuw | Eerst goed afwassen en een keer met alleen water laten lopen |
Is percolatorkoffie gezond?
Volgens het Voedingscentrum bevat koffie uit een percolator weinig van de stoffen die het cholesterol verhogen, ongeveer net zo weinig als filterkoffie. De gemalen koffie werkt zelf als filter. Dat is gunstiger dan koffie uit een French press of kookkoffie.
Koffie uit een moka pot valt bij het Voedingscentrum in de categorie matig. Voor die soort gelden lagere hoeveelheden per dag. Meer over de cafeïne lees je in hoeveel cafeïne zit er in koffie.
Schoonmaken
Haal na gebruik alles uit elkaar. Was de pot, het buisje en het mandje met warm water en een beetje afwasmiddel. Spoel goed na, want koffieoliën gaan na verloop van tijd ranzig ruiken. Droog alles voor je het opbergt. Kalkaanslag verwijder je met een ontkalker of citroenzuur, volgens de handleiding van je pot.
Conclusie
Een percolator is handig als je meerdere kopjes sterke koffie wilt zetten zonder stroom. Draai de maling grof, houd de vlam laag en haal de pot op tijd van het vuur. Wil je een kleiner en intenser kopje, kijk dan naar een moka pot. Zoek je een eenvoudigere dagelijkse manier, lees dan over de beste filterkoffiemachine.
Bronnen
Hier komen de cijfers en adviezen in deze gids vandaan: