Wat maakt een boon geschikt voor espresso?
Espresso is geconcentreerd. Alles wat in de koffie zit, proef je dus sterker: zuren, bitters en zoetheid. Daarom werken bonen die in balans zijn het best. Op verpakkingen staat vaak "espresso" of "filter", maar dat is vooral marketing. Je kunt elke boon voor espresso gebruiken, het gaat erom of je de smaak lekker vindt en of je machine en molen ermee overweg kunnen.
Tip: koop je eerste zak niet te groot. Met 250 gram kun je uitproberen of de smaak je ligt voordat je een kilo neemt.
Branding: licht, medium of donker
| Branding | Smaak | Past bij |
|---|---|---|
| Licht | Fruitig, zuur, fris | Liefhebbers van fruitige espresso, vaak lastiger in te stellen |
| Medium | Gebalanceerd, zoet, noten en chocolade | De meeste mensen, een veilige keuze |
| Donker | Bitter, rokerig, vol | Wie van klassieke Italiaanse espresso houdt, goed met melk |
Meer over de verschillen lees je in koffiebonen en branding uitgelegd. Een volautomaat is gevoeliger voor olieachtige donkere bonen, zie de beste koffiebonen voor je volautomaat.
Blend of single origin
- Blend: een mix van bonen uit verschillende landen of soorten. Fabrikanten maken ze om elk seizoen dezelfde smaak te krijgen. Dat is fijn als je een vaste favoriet wilt, en een blend is vaak vergevingsgezinder bij het instellen.
- Single origin: bonen uit één land of één plantage. Smaakt vaak karakteristieker, maar verschilt per oogst en kan scherper of fruitiger zijn.
Arabica, robusta of beide
Arabica geeft meer zoetheid en aroma. Robusta bevat meer cafeïne, smaakt steviger en geeft meer crema. Veel klassieke espressoblends bevatten wat robusta. Het verschil lees je uitgebreid in arabica of robusta. Crema zegt overigens maar beperkt iets over de kwaliteit: een dikke laag kan komen door robusta of verse bonen en zegt niets over de smaak.
Met melk of zwart?
Drink je vooral cappuccino of latte, kies dan bonen met voldoende body die door de melk heen komen, vaak een medium-donkere branding met noot- en chocoladetonen. Drink je espresso zwart, dan komt een lichtere branding met meer karakter beter tot zijn recht. Een flat white vraagt iets tussen die twee in. Meer over de drankjes staat in cappuccino, latte of flat white.
Hoe vers moeten de bonen zijn?
Kijk naar de branddatum, niet naar de houdbaarheidsdatum. Bonen smaken vaak het best vanaf ongeveer een week na het branden tot vier tot zes weken daarna. Vers gebrande bonen geven in de eerste dagen nog veel gas af, waardoor espresso minder gelijkmatig loopt. Hoe je ze daarna bewaart staat in koffiebonen bewaren.
Hoe stel je in?
Een veelgebruikt beginpunt is 18 gram gemalen koffie en ongeveer 36 gram espresso in het kopje, in 25 tot 30 seconden. Proef en stel bij:
| Wat je proeft | Waarschijnlijke oorzaak | Wat je doet |
|---|---|---|
| Zuur, dun, scherp | Te snel doorgelopen | Fijner malen |
| Bitter, droog, vlak | Te traag doorgelopen | Grover malen |
| Waterig, weinig body | Te weinig koffie of te veel opbrengst | Meer koffie of minder espresso in het kopje |
| Zout en gebrand | Te donker of te lang getrokken | Grover malen of een lichtere branding |
Verander per keer één ding en schrijf op wat je deed. Meer hulp staat in koffie te bitter of te zuur. Nieuwe bonen vragen meestal een nieuwe maalstand.
Veelgemaakte fouten
- Een te grote zak kopen en maandenlang laten liggen.
- Oude bonen op de maalgraad van de vorige zak malen.
- Alleen op crema letten.
- De bonen in de koelkast bewaren.
- Te snel opgeven. Elke nieuwe zak vraagt een paar shots om in te stellen.
Welke apparatuur past bij welke bonen?
Een goede espressomachine en molen maken bijna elke boon lekker. Heb je een eenvoudige machine, kies dan een vergevingsgezinde medium branding. Voor het kiezen van de apparatuur lees je beste espressomachine en beste koffiemolen.
Conclusie
Begin met een medium branding en een blend of een zachte single origin. Let op de branddatum, koop klein en pas je maling aan. Pas daarna kun je spelen met lichtere of donkerdere bonen. Meer over bonen in het algemeen staat in beste koffiebonen.