Strijkijzer ontkalken: hoe vaak en hoe doe je dat?

Door Wesley Laatst bijgewerkt op 9 november 2026

Kort antwoord

Ontkalk je stoomstrijkijzer volgens de handleiding, meestal één keer per maand. Volgens de Consumentenbond vul je de tank, warm je het ijzer op en stoom je het daarna leeg boven de wasbak, zodat de kalkdeeltjes meekomen. Heeft je ijzer een ontkalkknop, dan schud je de kalk ermee uit de zool. Spoel de tank na elke tien keer strijken door en gebruik geen strijkwater of azijn in de tank.

Onze keuzes in één oogopslag

Philips DST7020/20 Stoomstrijkijzer
Zelfreinigend met druppelstop

Philips DST7020/20 Stoomstrijkijzer

4,3 van 5 op bol.com

€ 49,9912 nov, 21:01

  • Pluspunt: Zelfreinigend
  • Pluspunt: verticaal strijken
  • Pluspunt: druppelstop
Bekijk product →

Prijzen en beoordelingen komen van bol, de eigenaar van deze gegevens. We werken ze elk uur bij (laatste controle: 12 nov, 21:01). De actuele prijs en levertijd staan altijd bij de aanbieder.

Illustratie van een strijkijzer boven een gootsteen waaruit kalkdeeltjes en druppels vallen
Illustratie van een strijkijzer boven een gootsteen waaruit kalkdeeltjes en druppels vallen

Waarom ontkalken je strijkijzer beter maakt

Kalk ontstaat als je kalkhoudend water verhit. Volgens de Consumentenbond lossen kalkdeeltjes bij hoge temperaturen moeilijker op, en hoe harder het water, hoe meer kalkaanslag. Kalk is daarom de grote boosdoener van veel strijkijzerproblemen: het ijzer stoomt minder goed, het kan gaan lekken, en er kunnen kalkdeeltjes op je kleren komen.

Alle stoomstrijkijzers hebben een systeem tegen kalk. Dat vertraagt de afzetting, maar onderhoud blijft nodig. Opvallend: meer dan de helft van de gebruikers komt volgens de Consumentenbond pas in actie als het ijzer minder goed stoomt, lekt of andere gebreken heeft. Soms is het dan te laat.

Hoe vaak moet je ontkalken?

In de handleiding staat hoe vaak je jouw ijzer moet ontkalken. Volgens de Consumentenbond is dat meestal één keer per maand. Een stoomgenerator geeft vaak zelf aan wanneer het tijd is voor onderhoud. Wat je precies moet doen, hangt af van de antikalkmethode van je apparaat, dus volg de beschrijving in de handleiding.

Zo ontkalk je een stoomstrijkijzer

De basismethode van de Consumentenbond bestaat uit drie stappen:

  1. Vul het waterreservoir.
  2. Warm het strijkijzer op.
  3. Stoom het ijzer leeg boven een wasbak, zodat de kalkdeeltjes meekomen.
Illustratie van drie stappen om een stoomstrijkijzer te ontkalken: tank vullen, opwarmen, leegstomen boven de wasbak
Illustratie van drie stappen om een stoomstrijkijzer te ontkalken: tank vullen, opwarmen, leegstomen boven de wasbak

Tip: Ga niet strijken over de losgekomen kalkdeeltjes. De Consumentenbond adviseert eerst een oude lap te strijken om de deeltjes kwijt te raken, en kalkdeeltjes die op je strijkgoed liggen van de stof te schudden in plaats van eroverheen te strijken.

Welke antikalkmethode heeft jouw ijzer?

Naast de basismethode zijn er verschillende systemen. Kijk in de handleiding welke jouw ijzer heeft.

MethodeWat het doetWat jij doet
OntkalkknopSchudt kalk en vuil uit de gaatjes in de zoolKnop indrukken boven de gootsteen
Thermische schokKoud water stroomt langs een hete zool, zodat de kalk afbrokkeltHet mechanisme activeren, daarna een oude lap strijken
AntikalkstaafjeTrekt kalkdeeltjes uit het water aanRegelmatig omspoelen of in een kopje azijn of citroensap zetten
Antikalkpatroon of cassetteVerzacht het water door een chemische werkingVervangen als het apparaat dat aangeeft

De ontkalkknop heet ook wel Calc-Clean, De-Calc of zelfreiniging. Volgens de Consumentenbond ontkalkt de helft van de mensen met een stoomstrijkijzer of stoomgenerator zo. Antikalkpatronen zitten in minder dan tien procent van de strijkijzers.

Kalkaanslag voorkomen

Voorkomen is beter dan achteraf ontkalken. De Consumentenbond geeft drie tips:

  • Spoel het ijzer na elke 10 strijkbeurten even door met kraanwater.
  • Leeg de watertank bij voorkeur na elke strijkbeurt.
  • Is je leidingwater erg hard? Meng het kraanwater dan met gedestilleerd of gedemineraliseerd water. Kijk eerst in de handleiding wat de fabrikant over onthard water zegt, want niet elk ijzer reageert hetzelfde.

Een tank die je kunt losnemen maakt het legen en vullen makkelijker. Volgens de Consumentenbond kan dat alleen bij de meeste stoomgeneratoren. Wil je weten of een stoomgenerator iets voor je is, lees dan strijkijzer of stoomgenerator.

Welk water in de tank?

Stoomstrijkijzers zijn ontworpen voor kraanwater. In Nederlands kraanwater zit volgens de Consumentenbond over het algemeen weinig kalk, dus je kunt het gewoon gebruiken. Dit gebruik je beter niet:

  • Strijkwater. Parfum of andere toevoegingen kunnen het stomen moeilijker maken, bezinksel geven en vlekken op je kleding maken. Het ijzer kan er ook eerder door kapot gaan.
  • Azijn of ontkalkingsmiddel in de tank. De Consumentenbond noemt ze bij de toevoegingen die je niet in het water moet doen. Azijn of citroensap is alleen bedoeld om een antikalkstaafje in schoon te maken.
  • Condenswater van de wasdroger, regenwater of water uit een airco. Hierin kunnen kleine deeltjes zitten die het ijzer verstoppen of beschadigen.

Wil je weten hoe ontkalken bij andere apparaten werkt? Lees dan hoe je een waterkoker ontkalkt.

Een vieze strijkzool schoonmaken

Een vieze zool strijkt minder goed. Dat kan komen door kalkrijk water, strijkwater, kalk of verbrande textieldeeltjes in de stoomgaatjes, of losgekomen deeltjes van de opdruk op je wasgoed.

  • Maak de zool schoon met een vochtige doek of een zacht sponsje.
  • Gebruik nooit schuurmiddelen op de zool.
  • Strijk met veel stoom over een dikke, oude lap om vuil uit de gaatjes en van de zool te halen.
  • Er zijn speciale schoonmaaksticks voor hardnekkig vuil.

Let op: Een beschadigde zool strijkt slechter. Strijk niet over knopen, ritsen of metalen onderdelen en zet het ijzer niet met de zool naar beneden op een metalen of ruwe ondergrond.

Voorbeelden met een ingebouwd kalksysteem

Toe aan een nieuw ijzer? Let dan op een ontkalkknop of anti-kalksysteem. Een paar voorbeelden:

Veelgemaakte fouten

  • Wachten tot het ijzer slecht stoomt. Dan is de kalk er al.
  • Strijkwater of azijn in de tank doen. Dat kan juist problemen geven.
  • Over de losse kalkdeeltjes heen strijken. Strijk eerst een oude lap.
  • Schuurmiddel op de zool gebruiken. Dat beschadigt de zool.

Conclusie

Ontkalk je strijkijzer ongeveer één keer per maand, of zoals de handleiding zegt. Vul de tank, warm op en stoom leeg boven de wasbak, of gebruik de ontkalkknop als je ijzer die heeft. Spoel de tank vaak door, gebruik gewoon kraanwater en laat strijkwater en azijn uit de tank. Staat er daarna nog vuil op de zool, maak die dan voorzichtig schoon met een vochtige doek. Kies je een nieuw strijkijzer of een stoomgenerator, kijk dan ook of je strijkplank daarbij past.

Bronnen

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moet je een strijkijzer ontkalken?
Meestal één keer per maand, zegt de Consumentenbond. In de handleiding van je ijzer staat hoe vaak precies. Een stoomgenerator geeft vaak zelf aan wanneer het tijd is.
Hoe ontkalk je een strijkijzer zonder ontkalkknop?
Vul het reservoir, warm het ijzer op en stoom het leeg boven een wasbak, zodat kalkdeeltjes meekomen. Dat is de basismethode van de Consumentenbond.
Wat doet de ontkalkknop van een strijkijzer?
Hij schudt kalk en vuil uit de gaatjes in de zool. Meestal werkt dat met een thermische schok: koud water stroomt langs de hete zool en door het temperatuurverschil brokkelt de kalk af. Strijk daarna eerst een oude lap.
Kun je azijn in een strijkijzer doen?
Liever niet. De Consumentenbond noemt azijn en ontkalkingsmiddel bij de toevoegingen die problemen kunnen geven. Azijn of citroensap is wel bedoeld om een antikalkstaafje in schoon te maken.
Welk water kun je het beste in een strijkijzer doen?
Gewoon kraanwater. Is het water bij jou erg hard, meng het dan met gedestilleerd of gedemineraliseerd water en kijk in de handleiding wat de fabrikant adviseert. Gebruik geen strijkwater, condenswater van de droger of regenwater.
Hoe maak je de zool van een strijkijzer schoon?
Met een vochtige doek of een zacht sponsje, nooit met schuurmiddel. Je kunt ook met veel stoom over een dikke, oude lap strijken om vuil uit de gaatjes te halen.

Deze pagina bevat affiliate-links. Koop je via zo'n link iets, dan krijgen wij mogelijk een kleine commissie. Jij betaalt daardoor niets extra.

Gerelateerde artikelen