Beste strijkplank kiezen: formaat, hoogte en stoomgenerator

Waar draait het om bij een strijkplank?

Een strijkplank is geen onderdeel waar je lang over nadenkt, tot je er op een wiebelig exemplaar een overhemd op strijkt. Dan merk je meteen dat de plank net zo veel uitmaakt als het strijkijzer zelf. Het gaat om vier dingen: past hij bij je strijkijzer, past hij in je huis, staat hij op de goede hoogte en ligt er een goede onderlaag op.

We hebben de strijkplanken hieronder niet getest en we vonden geen onafhankelijke test die laat zien welke het beste is. Daarom geven we geen winnaar en geen scores. Wat we wel doen: uitleggen waar je op let, met bronnen waar die bestaan, en eigen aanwijzingen duidelijk als zodanig benoemen. De kenmerken van de producten komen uit de productomschrijvingen.

Weet je nog niet welk strijkijzer je wilt? Lees dan eerst onze gids over strijkijzer of stoomgenerator. Die keuze bepaalt wat voor plank je nodig hebt.

Welke soort strijkplank past bij jou?

Er zijn grofweg drie soorten. Dit is onze eigen indeling, op basis van hoe winkels de planken omschrijven.

• Standaardplank op poten. De bekendste vorm. Meestal in hoogte te verstellen en op te vouwen. Prima voor een stoomstrijkijzer en voor wie af en toe een mand wasgoed wegwerkt.
• Stevige plank voor een stoomgenerator. Heeft een steviger frame, vaak een rek of houder waar het apparaat op kan staan, en een bladoppervlak dat stoom goed doorlaat. Zie hieronder waarom dat uitmaakt.
• Tafelmodel. Een klein vlak van ongeveer driekwart meter lang dat je op een tafel legt. Handig voor een overhemd of een blouse, voor een klein huis of voor op reis. Een hele mand strijken ermee is vermoeiend.

Wat je strijkt telt ook mee. Een lang tafelkleed of een dekbedovertrek past niet op een tafelmodel. Zo'n plankje is juist handig voor kleine dingen zoals mouwen en kragen.

Een stoomgenerator vraagt een stevige plank

Een stoomgenerator is zwaar. De Consumentenbond schrijft dat hij zelfs te zwaar en te groot kan zijn voor een gewone strijkplank. Dat is geen detail: een plank die doorbuigt of kantelt onder het gewicht van het apparaat is vervelend en kan gevaarlijk worden met hete stoom en een heet ijzer.

Kijk daarom bij een plank voor een stoomgenerator naar de omschrijving. Staat er dat hij geschikt is voor stoomgenerators, dan is hij daarop gemaakt. Let ook op een stevig frame, een plek om het apparaat neer te zetten en een blad dat stoom doorlaat, zodat de kleren niet klam blijven. Dat laatste is onze eigen aanwijzing; de Consumentenbond noemt het niet.

Tip: Strijk je vooral met een stoomstrijkijzer en af en toe met een generator? Neem dan liever meteen een stevige plank. Je hebt dan één plank die voor allebei werkt.

Het formaat: hoe groot moet het blad zijn?

Fabrikanten noemen het formaat meestal in centimeters, bijvoorbeeld 124 x 45 cm. Een groter blad is fijner voor lakens, broeken en grote kledingstukken. Een kleiner blad is lichter en makkelijker op te bergen.

Een paar eigen vuistregels:

1. Bekijk waar je hem laat staan of opbergt. Achter een deur, in een kast of ingeklapt naast de wasmachine. Een plank die je niet kwijt kunt, haal je niet uit de kast.
2. Strijk je vooral overhemden en blouses? Dan is een middelgroot blad genoeg.
3. Strijk je ook beddengoed? Kies dan een langer blad of strijk dat los, zoals je dat al deed.

Past de plank bij de kast waar je hem in zet? Kijk dan ook in onze gids over het droogrek, want wie een droogrek en een plank in huis heeft, moet vaak nadenken over de ruimte.

De hoogte: zo voorkom je rugpijn

Strijken doe je vaak langer dan je denkt, en de verkeerde hoogte merk je in je rug. Gezondheid.be adviseert bij het strijken om het wasgoed op hoogte te leggen, zodat je het zonder draaien kunt pakken. Wissel tussendoor van houding door even te lopen of je voeten om de beurt op een verhoging te zetten. Wil je liever zitten, dan kun je volgens dezelfde bron de plank laag zetten en zittend strijken.

Een verstelbare plank is daarom de moeite waard. Een Belgisch ziekenhuis, AZ Maria Middelares, noemt in een les over staan en tillen een plankhoogte van ongeveer 10 centimeter onder je gebogen elleboog. Pas dat toe als vertrekpunt en stel bij: sta je met je schouders opgetrokken, dan staat de plank te hoog, buig je voorover, dan staat hij te laag.

Voor mensen die moeilijk lang kunnen staan is er meer. De Hulpmiddelenwijzer van Vilans beschrijft ergonomische strijkplanken waarmee je zittend kunt strijken. Zo'n plank is in hoogte verstelbaar en heeft een bijgeleverd krukje. Als alternatieven noemt Vilans een strijkdeken op tafel, een wandstrijkplank waar je aan kunt zitten, een strijkkruk of zadelkruk bij je eigen plank, of kleding kopen die je niet hoeft te strijken.

Overtrek en onderlaag: hier zit de strijkkwaliteit

De plank zelf is een geraamte. Wat je voelt en wat je resultaat bepaalt, is de laag erbovenop. We vonden geen onafhankelijke test van strijkplankovertrekken, dus dit zijn eigen aanwijzingen.

• Onderlaag. Een laag vilt of molton onder de hoes dempt de ondergrond, zodat het ijzer soepel glijdt en de stof niet in de gaatjes van het blad wordt gedrukt. Een versleten onderlaag merk je aan harde plekken en ribbels.
• Overtrek. Een katoenen of hittebestendige hoes die goed spant. Een hoes die schuift, geeft kreukels in je kleren.
• Vervangen. Een hoes en onderlaag kun je los van de plank vervangen. Meet voor je koopt de afmeting van je blad, want universele hoezen zijn er in verschillende formaten.

Past je plank niet bij een standaardhoes, kies dan een model dat in de omschrijving een eigen hoes meelevert.

Het mouwdeel en andere extra's

Sommige strijkplanken hebben een speciaal mouwdeel waar je een mouw omheen kunt doen. De Consumentenbond zegt dat je zo'n ministrijkplankje ook los kunt kopen. Heb je dat niet in huis, dan kun je volgens de Consumentenbond een handdoek oprollen en in de mouw stoppen.

Andere extra's zijn een snoerhaak, een ijzerhouder en een kleine uitklaprek voor kleding. Handig, maar zelden een reden om een slechtere plank te nemen. Kies eerst op stevigheid, formaat en hoogte.

Strijkplanken om te bekijken

De keuze hieronder is een selectie per soort, geen ranglijst en geen test. Kijk naar het formaat, of de plank past bij jouw strijkijzer en welke onderlaag erbij zit. De kenmerken komen uit de productomschrijving.

• De Bodo hoogteverstelbare strijkplank is een standaardplank die in hoogte te verstellen is, in zwart.
• De Brabantia strijkplank C is volgens de omschrijving geschikt voor een stoomgenerator en meet 124 x 45 cm.
• De Leifheit Air Board Compact is een tafelstrijkplank met een strijkvlak van 73 x 30 cm voor (stoom)strijkijzers.
• De Brabantia strijkplankonderlaag van vilt is een universele onderlaag van 135 x 49 cm.

Veelgemaakte fouten

• Een stoomgenerator op een te lichte plank zetten. De Consumentenbond zegt dat zo'n apparaat te zwaar kan zijn voor een gewone plank.
• De plank te laag zetten. Je buigt dan vooruit en krijgt rugpijn.
• Een versleten hoes en onderlaag laten zitten. Een nieuwe hoes maakt vaak al veel verschil.
• Alleen op prijs of kleur kiezen. Een wiebelende plank is vervelend, hoe mooi de hoes ook is.
• Een tafelmodel kopen voor een hele mand wasgoed. Dat is kort, laag en dus vermoeiend.
• Het ijzer blijven neerzetten op het blad. Gebruik de ijzerhouder of zet het ijzer op de zool op een hittebestendig plekje. Meer over onderhoud van je ijzer staat in strijkijzer ontkalken.

Conclusie

Een goede strijkplank past bij je strijkijzer, past in je huis en staat op een hoogte waarop je rug niet klaagt. Gebruik je een stoomgenerator, kies dan een stevige plank die daarvoor bedoeld is. Strijk je weinig of heb je weinig ruimte, dan volstaat een tafelmodel. Is alleen de hoes of onderlaag versleten, vervang dan die en laat de plank staan. Heb je een stoomreiniger nodig voor andere klussen, lees dan onze gids over de beste stoomreiniger. Hang je kleding liever aan een hanger om te stomen? Lees dan over de beste kledingstomer.

Bronnen

• Consumentenbond: Strijktips: hoe strijk je goed?
• Consumentenbond: Stoomstrijkijzer kopen: waar let je op?
• Gezondheid.be: Tips tegen rugklachten
• Vilans Hulpmiddelenwijzer: Strijkplank, ergonomisch
• AZ Maria Middelares: Staan (lesmateriaal rug)