Beste luchtreiniger kiezen: filter, kamergrootte en geluid

Heb je een luchtreiniger nodig?

Een luchtreiniger haalt deeltjes uit de lucht in één kamer. De Consumentenbond noemt hem een goede investering als de buitenlucht bij jou slecht is of als je ook binnen veel last hebt van hooikoorts. Ook kan hij volgens hen zorgen voor minder virussen of bacteriën in de lucht. Maar goed ventileren blijft altijd nodig.

Het is niet het eerste wat je moet doen. De Consumentenbond zegt dat je eerst zelf minder luchtvervuiling moet veroorzaken. Denk aan rook, schoonmaakmiddelen met sterke geuren en veel stof in huis. Een apparaat dat de lucht reinigt is iets anders dan een apparaat dat vocht uit de lucht haalt. Heb je last van klamme lucht of schimmel, lees dan eerst onze gids over de beste luchtontvochtiger.

Wat doen de filters?

De meeste apparaten hebben meerdere filters, vaak samengebracht in één onderdeel dat je vervangt. De Consumentenbond beschrijft er drie:

• Wasbaar voorfilter. Vangt bijvoorbeeld huisdierharen, zodat die niet in het volgende filter komen.
• Deeltjesfilter, vaak HEPA. Vangt stof, pollen, rookdeeltjes en aerosolen.
• Koolstoffilter. Vangt sommige gassen en geuren, zoals vluchtige stoffen uit schoonmaakmiddelen en kookluchtjes. Is de structuur zo open dat je er doorheen kunt kijken, dan werkt hij volgens de Consumentenbond niet goed.

Een HEPA-filter en een koolstoffilter kun je niet schoonmaken. Een vol filter kan zelfs voor gevaar zorgen als er schimmel in komt. Controleer daarom voor je koopt of je vervangende filters kunt krijgen, zeker bij een tweedehands apparaat. Fabrikanten raden meestal aan om filters ongeveer elke 6 maanden te vervangen, maar de echte levensduur hangt af van hoe vaak het apparaat aan staat en hoe vuil de lucht is.

Tip: Kijk bij het vergelijken ook naar de filterkosten per jaar. Een goedkoop apparaat met een duur filter dat je twee keer per jaar vervangt, is op den duur niet goedkoop.

Welke kamergrootte past?

Fabrikanten noemen bijna altijd een kamergrootte in vierkante meters, maar volgens de Consumentenbond is die lastig te vergelijken en is er geen vaste berekening voor. Het advies van de Consumentenbond zelf wijkt meestal af van wat de fabrikant opgeeft. Zij gaan uit van een plafondhoogte van 2,5 meter en een kamer die vier keer per uur gereinigd wordt.

Wat betekent dat voor jou? Een paar vuistregels als eigen advies:

1. Kies liever een maatje groter dan precies op de grens. Een apparaat dat de lucht vier keer per uur ververst, doet dat op een lagere, stillere stand.
2. Kijk naar de CADR of de luchtverversing in m3 per uur als die genoemd wordt. Dat zegt meer dan alleen een aantal vierkante meters.
3. Plaats hem niet in een hoek. De Consumentenbond adviseert minimaal 20 cm vrije ruimte rondom, of de afstand uit de handleiding.

Stil genoeg voor de slaapkamer?

In de laagste stand zijn sommige luchtreinigers volgens de Consumentenbond nauwelijks hoorbaar, in de hoogste stand maken ze soms vervelend veel lawaai. Wil je hem in de slaapkamer, kijk dan naar een model met nachtstand: de ventilator draait dan langzamer en de lampjes zijn minder fel. Maakt je apparaat toch te veel geluid, dan kun je hem overdag zijn werk laten doen met gesloten deuren en hem 's nachts uitzetten. De lucht is dan schoner als je gaat slapen.

Een kamer die te warm of te koud is, houdt je ook wakker. Meer daarover lees je in onze gids over de ideale slaapkamertemperatuur.

Let op bij ionisatie en ozon

Sommige apparaten reinigen de lucht met ionisatie, vaak als extra functie. Ionisatoren kunnen volgens de Consumentenbond schadelijke bijproducten maken, zoals ozon. Veel apparaten met ionisator hebben een ECARF-certificaat, waarmee de ozonuitstoot onder een veilige waarde blijft. Lees in de handleiding of je de functie alleen in een goed geventileerde ruimte mag gebruiken.

Ozon is schadelijk om in te ademen. De Consumentenbond raadt aan alles te vermijden dat zichzelf een ozongenerator noemt, en ook de NVWA adviseert luchtreinigers die ozon uitstoten niet meer te gebruiken, of de ruimte na gebruik goed te ventileren. Het gewone filteren met HEPA heeft dit probleem niet.

App, timer en automatische stand

Dit is handig, maar geen reden om te kopen. Volgens de Consumentenbond kan een app extra informatie geven over de luchtkwaliteit en de status van het filter. Een timer laat het apparaat 's nachts stiller draaien. Een luchtkwaliteitssensor laat het apparaat automatisch harder werken, bijvoorbeeld na het sprayen van deodorant, maar zulke sensoren meten niet alles. Een extra functie als verwarmen of bevochtigen wordt in de test niet beoordeeld.

Wat zegt een test?

De Consumentenbond test luchtreinigers in een afgesloten ruimte van ongeveer 30 kubieke meter. Ze meten hoe snel gassen en kleine druppeltjes verdwijnen, ook met een kunstmatig verouderd filter. Die filtering telt voor 60 procent mee in het testoordeel, geluid voor 15 procent. De uitstoot van ozon meten ze niet. Wil je weten welk model het beste scoort, kijk dan in hun testresultaten. Wij hebben geen eigen test gedaan en rangschikken hieronder dus geen modellen.

Luchtreinigers om te bekijken

De keuze hieronder is een selectie per formaat, geen ranglijst en geen test. Kijk naar de kamergrootte, het geluid en de filters die de fabrikant opgeeft, en lees de testresultaten van de Consumentenbond voor je kiest.

• De Vibrix PureFlow15 is een compact model voor kamers tot 15 m2 met HEPA H13, koolstoffilter, slaapstand en ionisator.
• De Rolfstone Air Balance heeft HEPA 13, een koolstoffilter, slaapstand en een automatische stand voor ruimtes tot 34 m2.
• De Philips AC0650/10 heeft een HEPA-filter, een app en is opgegeven voor ruimtes tot 44 m2.
• De Winix 5300-2 heeft een vervangbaar HEPA- en koolstoffilter, auto- en slaapstand, timer en is opgegeven voor ruimtes tot 99 m2.

Veelgemaakte fouten

• Een luchtreiniger zien als vervanging van ventileren. De Consumentenbond zegt dat goed ventileren altijd nodig blijft.
• Alleen op de kamergrootte van de fabrikant kiezen. Die is zelden vergelijkbaar tussen merken.
• Het filter te lang laten zitten. Een verstopt filter reinigt niet meer en kan schimmel krijgen.
• Een apparaat kopen waarvan je het filter nergens kunt bestellen.
• Een model met ionisator gebruiken in een dichte kamer. Houd je aan de handleiding.
• Hem in een hoek of achter de bank zetten. De lucht kan er dan niet doorheen.

Conclusie

Een luchtreiniger is vooral handig bij hooikoorts, slechte buitenlucht, rook of veel stof, en hij werkt naast ventileren, niet in plaats daarvan. Kies een HEPA-filter, een koolstoffilter als geur een probleem is, een formaat met ruimte over, en een model waarvan je het filter kunt blijven kopen. Mijd ozon. Voor een schoon huis blijft ook stofzuigen belangrijk, bijvoorbeeld met een steelstofzuiger of na een keuze tussen stofzuigers met of zonder zak.

Bronnen

• Consumentenbond: Luchtreiniger kopen: waar let je op?
• Consumentenbond: Hoe wij luchtreinigers testen
• NVWA: Advies van BuRO over de gezondheidsrisico's van ozonemissie uit luchtreinigers